Shloka 54
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
यद्यन्यथा न सक्यं वै कर्तुंमेवं द्विजोत्तम / ततः प्रसादमकरोत्स तस्यास्तपसो बलात्
Transliteration
yadyanyathā na sakyaṃ vai kartuṃmevaṃ dvijottama / tataḥ prasādamakarotsa tasyāstapaso balāt
Translation
ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, മറ്റെങ്ങനെ ഇതു ചെയ്യാൻ സാധ്യമല്ലെങ്കിൽ, അവളുടെ തപസ്സിന്റെ ബലത്താൽ അവൻ പ്രസന്നനായി അനുഗ്രഹം ചെയ്തു.
Word by Word
yadiif
yadi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyadi (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (conditional conjunction: if)
anyathāotherwise
anyathā:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootanyathā (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb: otherwise)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
śakyampossible
śakyam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśakya (कृदन्त; √śak/शक्)
Formशक्य-प्रत्ययान्त (potential/gerundive), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; (कर्तुम् इत्यस्य विशेषणम्)
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)
kartumto do
kartum:
Prayojana (प्रयोजन/purpose)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त अव्यय (infinitive)
evamthus/in this way
evam:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (thus)
dvija-uttamaO best of twice-born
dvija-uttama:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक) + uttama (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (द्विजेषु उत्तमः), पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन
tataḥthen/thereupon
tataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formतस्मात्-अर्थे अव्यय (ablatival adverb: then/thereupon/from that)
prasādamfavor/grace
prasādam:
Karma (कर्म/object)
TypeNoun
Rootprasāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
akarotmade/granted
akarot:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
tasyāḥof her
tasyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), एकवचन
tapasaḥof austerity
tapasaḥ:
Hetu (हेतु/cause; by reason of)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), एकवचन
balātfrom the power; by the force
balāt:
Apadana (अपादान/cause-source)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/ablative), एकवचन