Shloka 46
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
धारयामास दीप्तेन वपुषा घोरदर्शना / तामृचीकस्ततो दृष्ट्वा योगेनाप्यवमृश्य च
Transliteration
dhārayāmāsa dīptena vapuṣā ghoradarśanā / tāmṛcīkastato dṛṣṭvā yogenāpyavamṛśya ca
Translation
ആ ഭയങ്കരദർശിനിയായ സ്ത്രീ ദീപ്തമായ ദേഹം ധരിച്ചു. പിന്നെ ഋചീകൻ അവളെ കണ്ടു യോഗബലത്താൽ കൂടി ആലോചിച്ചു.
Word by Word
धारयामास(she) held/bore
धारयामास:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular); परस्मैपदम्; causative sense via धारण- (धारय-)
दीप्तेनwith blazing
दीप्तेन:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootदीप्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन (singular)
वपुषाwith (her) body/form
वपुषा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन (singular)
घोर-दर्शनाterrible-looking
घोर-दर्शना:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक) + दर्शन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (1st/nominative), एकवचन (singular)
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन (singular)
ऋचीकःṚcīka
ऋचीकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋचीक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (1st/nominative), एकवचन (singular)
ततःthen/from there
ततः:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः: अव्यय-क्रियाविशेषण (adverb)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकाल (prior action)
योगेनby yogic power/meditation
योगेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन (singular)
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
अवमृश्यhaving considered
अवमृश्य:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootमृश् (धातु)
Formल्यप्/क्त्वान्त-समकक्ष (gerund), उपसर्ग: अव-; अर्थः: विचार्य/परामृश्य (having reflected/considered)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)