Shloka 43
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
तीर्थयात्राप्रसंगेन सुतां द्रष्टुं नरेश्वरः / चरुद्वयं गृहीत्वा तु ऋषेः स्त्यवती तदा
Transliteration
tīrthayātrāprasaṃgena sutāṃ draṣṭuṃ nareśvaraḥ / carudvayaṃ gṛhītvā tu ṛṣeḥ styavatī tadā
Translation
തീർത്ഥയാത്രയുടെ അവസരത്തിൽ നരേശ്വരൻ തന്റെ പുത്രിയെ കാണാൻ വന്നു. അപ്പോൾ സത്യവതി ഋഷി നൽകിയ രണ്ടു ചരുക്കളും കൈക്കൊണ്ടു.
Word by Word
तीर्थयात्राप्रसङ्गेनon the occasion of a pilgrimage
तीर्थयात्राप्रसङ्गेन:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootतीर्थ-यात्रा-प्रसङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (तीर्थयात्रायाः प्रसङ्गः)
सुताम्daughter
सुताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसुता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्यय; प्रयोजनार्थ
नरेश्वरःthe king
नरेश्वरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर-ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नराणाम् ईश्वरः)
चरुद्वयम्two portions of caru
चरुद्वयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचरु-द्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; द्विगु-समासः (द्वौ चरू)
गृहीत्वाhaving taken
गृहीत्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having taken’
तुthen/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
ऋषेःof the sage
ऋषेः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन
सत्यवतीSatyavatī
सत्यवती:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसत्यवती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; व्यक्तिनाम
तदाthen
तदा:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण