Shloka 38
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
पुत्रार्थे साधयामास चरुं गाधेस्तथैव च / अथावोचत्प्रियां तत्र ऋचीको भार्गवस्तदा
Transliteration
putrārthe sādhayāmāsa caruṃ gādhestathaiva ca / athāvocatpriyāṃ tatra ṛcīko bhārgavastadā
Translation
പുത്രാർത്ഥം അവൻ ചരു ഒരുക്കി, ഗാധിക്കായും അതുപോലെ; പിന്നെ അവിടെ ഭാർഗവൻ ഋചീകൻ തന്റെ പ്രിയയോട് പറഞ്ഞു.
Word by Word
पुत्र-अर्थेfor (obtaining) a son
पुत्र-अर्थे:
Prayojana (प्रयोजन/हेतु)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; तत्पुरुषः (पुत्रस्य अर्थे = for the sake of a son)
साधयामासprepared/performed
साधयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसाध् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; (परिप्रयोगः—‘साधयामास’ = he performed/caused to be prepared)
चरुम्a sacrificial porridge (caru)
चरुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
गाधेःof Gādhi
गाधेः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगाधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
तथाthus/likewise
तथा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (manner adverb)
एवindeed/just
एव:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक निपात (restrictive particle)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
अथthen
अथ:
Sambandha-bodhaka (सम्बन्धबोधक)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (sequencing particle)
अवोचत्said
अवोचत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
प्रियाम्to (his) beloved (wife)
प्रियाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रिया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
ऋचीकःṚcīka
ऋचीकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋचीक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भार्गवःBhārgava
भार्गवः:
Samana-adhikarana (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तदाat that time
तदा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)