Shloka 24
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
श्रीमान्भीमस्य दायादो राजासीत्काञ्चनप्रभः / विद्वांस्तु काञ्चनस्यापि सुहोत्रो ऽभून्महाबल
Transliteration
śrīmānbhīmasya dāyādo rājāsītkāñcanaprabhaḥ / vidvāṃstu kāñcanasyāpi suhotro 'bhūnmahābala
Translation
ഭീമന്റെ ശ്രിമാനായ അവകാശി കാഞ്ചനപ്രഭ രാജാവായി; കാഞ്ചനന് ജ്ഞാനവാനും മഹാബലവാനും ആയ സുഹോത്രൻ ജനിച്ചു।
Word by Word
श्रीमान्prosperous, illustrious
श्रीमान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine
भीमस्यof Bhīma
भीमस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभीम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; genitive singular masculine
दायादःheir
दायादः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदायाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine
राजाking
राजा:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine
आसीत्was
आसीत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत/imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; imperfect 3rd sg
काञ्चनप्रभःgolden-lustrous
काञ्चनप्रभः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाञ्चन-प्रभ (प्रातिपदिक; काञ्चन + प्रभ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine; कर्मधारय ‘काञ्चन इव प्रभा यस्य’
विद्वान्learned
विद्वान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविद् (धातु) → विद्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृत्-प्रत्यय: क्वसु (perfect active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular masculine
तुand/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विशेषार्थक
काञ्चनस्यof Kāñcana
काञ्चनस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकाञ्चन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; genitive singular masculine (proper name)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपेक्षार्थक; ‘also’
सुहोत्रःSuhotra (name)
सुहोत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुहोत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine (proper name)
अभूत्was / became
अभूत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत/imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; imperfect 3rd sg
महाबलःvery strong
महाबलः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा-बल (प्रातिपदिक; महा + बल)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine; कर्मधारय ‘महच्च तत् बलम्’