Shloka 43
Nimivaṃśānukīrtana (Genealogical Recitation of the Nimi Line) — with Atri–Soma Origin Motif
Devanagari script
सोमस्यति महात्मानं कुमारं दस्युहन्तमम् / ततः सुतमुपाघ्राय सोमो राजा प्रजापतिः
Transliteration
somasyati mahātmānaṃ kumāraṃ dasyuhantamam / tataḥ sutamupāghrāya somo rājā prajāpatiḥ
Translation
ഈ മഹാത്മാവായ ദസ്യുഹന്തമ കുമാരൻ സോമന്റെ പുത്രനാണ്. തുടർന്ന് പ്രജാപതിയായ രാജാവ് സോമൻ പുത്രനെ സ്നേഹത്തോടെ മണംകണ്ട് സ്വീകരിച്ചു.
Word by Word
somasyaof Soma
somasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootsoma (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
itithus/‘(it is) of Soma’
iti:
Vākyārtha-dyotaka (वाक्यार्थ-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण/इति-प्रयोग (quotative particle)
mahātmānamgreat-souled
mahātmānam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootmahātman (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महान् + आत्मा), पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying kumāram)
kumāramthe boy/prince
kumāram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkumāra (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
dasyu-hantamamthe greatest slayer of bandits
dasyu-hantamam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdasyu (प्रातिपदिक) + han (धातु) + tama (प्रत्यय)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘दस्यूनां हन्ता’), पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तमप्-प्रत्यय (superlative)
tataḥthen/thereupon
tataḥ:
Apādāna (अपादान)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअपादान/क्रमवाचक-अव्यय (ablatival/sequence adverb)
sutamthe son
sutam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsuta (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
upāghrāyahaving smelled
upāghrāya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootupa-ā-ghrā (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having smelled/sniffed’
somaḥSoma
somaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsoma (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
rājāking
rājā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
prajāpatiḥlord of creatures
prajāpatiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprajāpati (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (प्रजा + पति), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपाधि/विशेष्य