Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 50
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
प्रायादुत्तङ्कसहितो धुन्धोस्तस्य निवारणे / तमाविशत्ततो विष्णुर्भगवान्स्वेन तेजसा
Transliteration
prāyāduttaṅkasahito dhundhostasya nivāraṇe / tamāviśattato viṣṇurbhagavānsvena tejasā
Translation
അവൻ ഉത്തങ്കനോടുകൂടെ ധുന്ധുവിനെ നിവാരണമാക്കാൻ പുറപ്പെട്ടു; അപ്പോൾ ഭഗവാൻ വിഷ്ണു തന്റെ തേജസ്സോടെ അവനിൽ പ്രവേശിച്ചു.
Word by Word
prāyātset out/went forth
prāyāt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootyā (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; उपसर्ग: प्र-
uttaṅka-sahitaḥaccompanied by Uttanka
uttaṅka-sahitaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootuttaṅka (प्रातिपदिक) + sahita (सह धातु/सहिता-प्रातिपदिक)
Formसमास: उत्तङ्कसहित (तत्पुरुष; उत्तङ्केन सहितः), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् of (kuvalāśvaḥ implied)
dhundhoḥof Dhundhu
dhundhoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootdhundhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), एकवचन
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; धुन्धोः इत्यस्य पुनरुक्त-सम्बन्ध (refers to him)
nivāraṇein (the act of) repelling
nivāraṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootnivāraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), एकवचन
tamhim
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
āviśatentered/possessed
āviśat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootviś (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; उपसर्ग: आ-
tataḥthen/thereupon
tataḥ:
Kāla/Hetu-avyaya (काल/हेतु-अव्यय)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय, अव्यय-प्रयोग (adverb: then/thereupon)
viṣṇuḥVishnu
viṣṇuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
bhagavānthe Blessed Lord
bhagavān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् of viṣṇuḥ
svenawith his own
svena:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootsva (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-विशेषण, नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; विशेषणम् of tejasā
tejasāsplendor/power
tejasā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottejas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन