Shloka 18
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
तेन मांसमिदं दुष्टं पितॄणां नृपसत्तम / इक्ष्वाकुस्तु ततः क्रुद्धो विकुक्षिमिदमब्रवीत्
Transliteration
tena māṃsamidaṃ duṣṭaṃ pitṝṇāṃ nṛpasattama / ikṣvākustu tataḥ kruddho vikukṣimidamabravīt
Translation
ഹേ നൃപസത്തമാ! അതിനാൽ ഈ മാംസം പിതൃദേവന്മാർക്കായി ദുഷിതമായി. അപ്പോൾ ക്രോധിച്ച ഇക്ഷ്വാകു വികുക്ഷിയോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
Word by Word
tenatherefore/by that
tena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma (सर्वनाम), Masculine/Neuter (पुं/नपुं), Instrumental (तृतीया/3), Singular (एकवचन)
māṃsammeat
māṃsam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmāṃsa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (प्रथमा/द्वितीया), Singular (एकवचन)
idamthis
idam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootidam (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma used adjectivally, Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (प्रथमा/द्वितीया), Singular (एकवचन)
duṣṭamdefiled/impure
duṣṭam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootduṣṭa (प्रातिपदिक; √duṣ धातु, क्त)
FormPast participle (क्त), Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (प्रथमा/द्वितीया), Singular (एकवचन)
pitṝṇāmof the ancestors
pitṝṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (षष्ठी/6), Plural (बहुवचन)
nṛpa-sattamaO best of kings
nṛpa-sattama:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootnṛpa (प्रातिपदिक) + sattama (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘nṛpāṇāṃ sattamaḥ’), Vocative (सम्बोधन), Singular (एकवचन), Masculine (पुंलिङ्ग)
ikṣvākuḥIkṣvāku
ikṣvākuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootikṣvāku (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
tuthen/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात), contrast/emphasis
tataḥthereupon
tataḥ:
Kāla-hetu (काल/हेतु)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय/तद्-तसिल्)
FormAblatival adverb (तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय), ‘from that/thereupon’
kruddhaḥangry
kruddhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkruddha (प्रातिपदिक; √krudh धातु, क्त)
FormPast participle (क्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
vikukṣimVikukṣi (name)
vikukṣim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvikukṣi (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन)
idamthis (speech/word)
idam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma, Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन)
abravītsaid
abravīt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbrū (धातु)
FormImperfect (लङ्), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)