Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Gāndharva-lakṣaṇa

Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga

शशभक्षाददुष्टं वै नैव मांसं महाद्युते / शशो दुरात्मना पूर्वममना भक्षितो ऽनघ

śaśabhakṣādaduṣṭaṃ vai naiva māṃsaṃ mahādyute / śaśo durātmanā pūrvamamanā bhakṣito 'nagha

ഹേ മഹാദ്യുതേ! മുയൽഭക്ഷണം കൊണ്ടു മാംസം ദുഷിതമാകില്ല; എന്നാൽ ഹേ നിർമലനേ, മുമ്പ് ദുഷ്ടാത്മാവ് അമൻ തന്നെയാണ് മുയലിനെ തിന്നത്.

śaśa-bhakṣātfrom eating a hare
śaśa-bhakṣāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootśaśa (प्रातिपदिक) + bhakṣa (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘śaśasya bhakṣaḥ’), Masculine (पुंलिङ्ग), Ablative (पञ्चमी/5), Singular (एकवचन)
aduṣṭamnot defiled
aduṣṭam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roota-duṣṭa (प्रातिपदिक; √duṣ धातु, क्त)
FormNegated past participle (नञ् + क्त), Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (प्रथमा/द्वितीया), Singular (एकवचन)
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormParticle/emphasis (निपात)
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNegation particle (निषेध-निपात)
evaat all/indeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormEmphatic particle (अवधारण-निपात)
māṃsammeat
māṃsam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmāṃsa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative/Accusative (प्रथमा/द्वितीया), Singular (एकवचन)
mahā-dyuteO great-splendoured one
mahā-dyute:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + dyuti (प्रातिपदिक)
FormBahuvrīhi (बहुव्रीहि: ‘yasya mahā dyutiḥ saḥ’), Vocative (सम्बोधन), Singular (एकवचन), Masculine (पुंलिङ्ग)
śaśaḥthe hare
śaśaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśaśa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
dur-ātmanāby the evil-minded (one)
dur-ātmanā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootdur (उपसर्ग/अव्यय) + ātman (प्रातिपदिक)
FormKarmadhāraya (कर्मधारय: ‘durātmā’ = evil-minded), Instrumental (तृतीया/3), Singular (एकवचन), Masculine (पुंलिङ्ग)
pūrvamformerly
pūrvam:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpūrva (प्रातिपदिक)
FormAdverbial accusative (क्रियाविशेषण-रूपेण), ‘formerly/before’
amanāunwillingly
amanā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Roota-manā (प्रातिपदिक)
FormNegated adjective (नञ्), Instrumental (तृतीया/3), Singular (एकवचन), Masculine/Neuter (पुं/नपुं); used adverbially ‘unwillingly/without consent’
bhakṣitaḥwas eaten
bhakṣitaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhakṣita (प्रातिपदिक; √bhakṣ धातु, क्त)
FormPast passive participle (क्त), Masculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
anaghaO sinless one
anagha:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootanagha (प्रातिपदिक)
FormVocative (सम्बोधन), Singular (एकवचन), Masculine (पुंलिङ्ग)