Shloka 7
गान्धर्वमूर्छनालक्षणवर्णनम्
Description of Gandharva Mūrchanā Characteristics
Devanagari script
तत्रैकः संचरस्थायी संचरस्तु चरो ऽभवत् / अवरोहणवर्णानामवरोहं विनिर्दिशेत्
Transliteration
tatraikaḥ saṃcarasthāyī saṃcarastu caro 'bhavat / avarohaṇavarṇānāmavarohaṃ vinirdiśet
Translation
അവിടെ ഒന്നാണ് ‘സഞ്ചരസ്ഥായി’; ‘സഞ്ചര’ എന്നാൽ ചലിക്കുന്നതായി മാറുന്നു. അവരോഹണ വർണങ്ങൾക്ക് ‘അവരോഹം’ എന്നു നിർദ്ദേശിക്കണം.
Word by Word
tatrathere/in that (system)
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण/adverbial)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb: there/in that context)
ekaḥone
ekaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; संख्याविशेषण
saṃcara-sthāyīremaining in movement/transition
saṃcara-sthāyī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsaṃcara (प्रातिपदिक) + sthāyin (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (determinative): ‘saṃcare sthāyī’ (abiding in movement/transition); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
saṃcaraḥmovement/transition
saṃcaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsaṃcara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपात (contrast/emphasis)
caraḥthe moving one / mover
caraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootcara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
abhavatbecame/was
abhavat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
avarohaṇa-varṇānāmof the descending classes/types
avarohaṇa-varṇānām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootavarohaṇa (प्रातिपदिक) + varṇa (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (determinative): ‘avarohaṇasya varṇāḥ’ (varṇas of descent); पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
avarohaṇamdescent
avarohaṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootavarohaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
vinirdiśetshould indicate/define
vinirdiśet:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-nir-diś (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन