Shloka 12
Vaivasvata-Manuputra Vamsha and the Marutta–Samvarta Episode
Genealogical Catalogue
Devanagari script
पुत्रो यो ऽस्य विशालो ऽभूद्राजा परमधार्मिकः / दाश्वान्प्रख्यातवीर्य्यौजा विशाला येन निर्मिता
Transliteration
putro yo 'sya viśālo 'bhūdrājā paramadhārmikaḥ / dāśvānprakhyātavīryyaujā viśālā yena nirmitā
Translation
അവന്റെ പുത്രൻ ‘വിശാല’ പരമധാർമ്മികനായ രാജാവ്—ദാനശീലൻ, പ്രസിദ്ധമായ വീര്യവും ഔജസ്സും ഉള്ളവൻ; അവനാൽ തന്നെയാണ് ‘വിശാലാ’ നഗരം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്.
Word by Word
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, पुल्लिङ्ग
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, पुल्लिङ्ग; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
अस्यof him
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (contextual)
विशालःViśāla (name)
विशालः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविशाल (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, पुल्लिङ्ग
अभूत्became/was
अभूत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन
राजाking
राजा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, पुल्लिङ्ग
परमधार्मिकःsupremely righteous
परमधार्मिकः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरम + धार्मिक (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (परमः धार्मिकः), प्रथमा, एकवचन, पुल्लिङ्ग; विशेषण
दाश्वान्generous/giving
दाश्वान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) → दाश्वस्/दाश्वान् (कृदन्त)
Formकृदन्त; परस्मैपदी धातु 'दा' से क्तवत्/वसुँ-प्राय (perfect participle sense), प्रथमा, एकवचन, पुल्लिङ्ग; विशेषण
प्रख्यातवीर्यौजाwhose valor and vigor are renowned
प्रख्यातवीर्यौजा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रख्यात + वीर्य + ओजस् (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (प्रख्यातं वीर्यं ओजश्च यस्य सः), प्रथमा, एकवचन, पुल्लिङ्ग; विशेषण
विशालाViśālā (city)
विशाला:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविशाला (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन, स्त्रीलिङ्ग
येनby whom
येन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (Instrumental/करण), एकवचन, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (contextual)
निर्मिताwas built/constructed
निर्मिता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनिर् + मा (धातु) → निर्मित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle/क्त), प्रथमा, एकवचन, स्त्रीलिङ्ग; कर्मणि प्रयोग (passive sense)