Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 20
Vaivasvata-vamsha-pravṛttiḥ
Origin and Issue of Vaivasvata Manu; Ilā–Sudyumna Episode
Devanagari script
दशधा तदधात्क्षत्त्रमकरोत्पृथिवीमिमाम् / इक्ष्वाकुरेव दायादो भागं दशममाप्तवान्
Transliteration
daśadhā tadadhātkṣattramakarotpṛthivīmimām / ikṣvākureva dāyādo bhāgaṃ daśamamāptavān
Translation
അവൻ ഈ ഭൂമിയിലെ ക്ഷത്രാധികാരം പത്ത് ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ചു. ഇക്ഷ്വാകുവിന്റെ വംശജനാണ് പത്താം ഭാഗം ലഭിച്ചത്.
Word by Word
दशधाtenfold / into ten parts
दशधा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootदशधा (अव्यय)
Formसंख्यावाचक-क्रियाविशेषण (adverb: in ten ways)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/Accusative), एकवचन; (अत्र: ‘that (kingdom/realm)’)
अधात्he placed/arranged
अधात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√धा (धातु)
Formलुङ् (Aorist/Imperfective past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
क्षत्त्रम्the kṣatra-rule/royal power
क्षत्त्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्षत्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; (राज्य/क्षत्रिय-शासन)
अकरोत्he made
अकरोत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलुङ् (Aorist), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पृथिवीम्the earth
पृथिवीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
इमाम्this
इमाम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनामविशेषण (demonstrative adjective)
इक्ष्वाकुःIkṣvāku
इक्ष्वाकुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइक्ष्वाकु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात
दायादःheir
दायादः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदायाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भागम्share/portion
भागम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
दशमम्tenth
दशमम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदशम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण (ordinal adjective)
आप्तवान्obtained
आप्तवान्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootआ√आप् (धातु)
Formकृदन्त-क्तवतु (Perfect participle/possessive past), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having obtained’