Shloka 30
Vamśānukramaṇikā: Varuṇa–Kali Descendants and the Naiṛta Grahas
Genealogical Catalogue
Devanagari script
यन्मार्त्तण्डो भवेत्युक्तस्त्वण्डात्सोंडे द्विधाकृते / तस्माद्विवस्वान्मार्त्तण्डः पुराणज्ञैर्विभाव्यते
Transliteration
yanmārttaṇḍo bhavetyuktastvaṇḍātsoṃḍe dvidhākṛte / tasmādvivasvānmārttaṇḍaḥ purāṇajñairvibhāvyate
Translation
അണ്ഡം രണ്ടായി പിളർന്നപ്പോൾ “നീ മാർത്താണ്ഡൻ ആകുക” എന്ന് പറഞ്ഞതിനാൽ, പുരാണജ്ഞർ വിവസ്വാനെ ‘മാർത്താണ്ഡൻ’ എന്നു വിചാരിക്കുന്നു.
Word by Word
यत्since/that (because)
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्धे अव्ययप्रयोग (relative particle)
मार्त्तण्डःMārtaṇḍa
मार्त्तण्डः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमार्त्तण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भवेत्would be
भवेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
उक्तःcalled, said
उक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (मार्त्तण्डः)
तुand/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (contrast/continuation)
अण्डात्from the egg
अण्डात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootअण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
अण्डेin the egg
अण्डे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
द्विधाकृतेwhen it was split into two
द्विधाकृते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootद्विधा-कृत (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अव्ययीभाव
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (ablatival adverb) = therefore/from that reason
विवस्वान्Vivasvān (Sun)
विवस्वान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविवस्वत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मार्त्तण्डः(is) Mārtaṇḍa
मार्त्तण्डः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमार्त्तण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (predicate nominative)
पुराणज्ञैःby the knowers of the Purāṇas
पुराणज्ञैः:
Kartr-karana (कर्तृकरण/agent-instrument)
TypeNoun
Rootपुराण-ज्ञ (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पुराणानां ज्ञाः)
विभाव्यतेis considered/understood
विभाव्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि+भू (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद, कर्मणि प्रयोग (Passive)