Shloka 67
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
समुद्रिक्ततया तस्य तरङ्गास्तीरमभ्ययुः / अस्त्राग्निविद्धाकुलितजलघोषेण भूयसा
Transliteration
samudriktatayā tasya taraṅgāstīramabhyayuḥ / astrāgnividdhākulitajalaghoṣeṇa bhūyasā
Translation
അതിന്റെ അത്യുഗ്രമായ ഉയർച്ചകൊണ്ട് തിരകൾ തീരത്തേക്ക് പാഞ്ഞുവന്നു. അസ്ത്രാഗ്നിയാൽ കുത്തേറ്റ ജലത്തിന്റെ ഭീകരഘോഷം കൂടുതൽ വർധിച്ചു.
Word by Word
समुद्रिक्ततयाdue to the swelling
समुद्रिक्ततया:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootसमुद्रिक्तता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/हेतु), एकवचन; abstract noun: by reason of swelling
तस्यof it/that (sea)
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
तरङ्गाःwaves
तरङ्गाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतरङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
तीरम्shore
तीरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अभ्ययुःrushed toward, reached
अभ्ययुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि + या (धातु)
Formलिट् (परस्मैपद, perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन
अस्त्र-अग्नि-विद्ध-आकुलित-जल-घोषेणwith the roar of waters agitated and pierced by weapon-fire
अस्त्र-अग्नि-विद्ध-आकुलित-जल-घोषेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअस्त्र (प्रातिपदिक) + अग्नि (प्रातिपदिक) + विद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक) + आकुलित (कृदन्त-प्रातिपदिक) + जल (प्रातिपदिक) + घोष (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष; पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; instrumental of accompaniment/means
भूयसाmore, greatly
भूयसा:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootभूयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; comparative used adverbially: more, greatly