Shloka 22
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
शस्त्रग्रहणसाध्यत्वाद्युष्मदीप्सितवस्तुनः / किङ्कर्त्तव्यं मयात्रेति मम डोलायते मनः
Transliteration
śastragrahaṇasādhyatvādyuṣmadīpsitavastunaḥ / kiṅkarttavyaṃ mayātreti mama ḍolāyate manaḥ
Translation
നിങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നതു ആയുധം കൈക്കൊള്ളുന്നതിലൂടെ മാത്രമേ സാധ്യമാകൂ; അതിനാൽ ഇവിടെ ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം എന്ന ചിന്തയിൽ എന്റെ മനസ് ആടിമറയുന്നു.
Word by Word
शस्त्र-ग्रहण-साध्यत्वात्because it is achievable by taking up weapons
शस्त्र-ग्रहण-साध्यत्वात्:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootशस्त्र (प्रातिपदिक) + ग्रहण (प्रातिपदिक) + साध्यत्व (प्रातिपदिक; from साध्य, √साध्)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष: 'because of being achievable by taking up weapons'
युष्मत्-ईप्सित-वस्तुनःof the thing you desire
युष्मत्-ईप्सित-वस्तुनः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootयुष्मत् (प्रातिपदिक) + ईप्सित (कृदन्त; √आप्/ईप्स् 'to desire', past passive participle 'desired') + वस्तु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: 'of the thing desired by you'
किम्-कर्तव्यम्what should be done
किम्-कर्तव्यम्:
Karma (कर्म/Thing to be done)
TypeNoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक) + कर्तव्य (कृदन्त; √कृ, gerundive)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष: 'what is to be done'
मयाby me
मया:
Karta (कर्ता/Agent)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन
अत्रhere, in this matter
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; adverb (here/in this matter)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; quotative particle
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध/Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
डोलायतेwavers, oscillates
डोलायते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√डोल् (धातु; to swing/waver)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
मनःmind
मनः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन