Shloka 33
सगरचरिते सागराविनाशः
The Quelling of the Ocean-Destruction Episode in the Sagara Narrative
Devanagari script
प्रसन्नो ऽस्मान्महाभाग पश्य सौम्येन चक्षुषा / ये त्वत्क्रोधाग्निनिर्दग्धास्तत्संततिमवेहि माम्
Transliteration
prasanno 'smānmahābhāga paśya saumyena cakṣuṣā / ye tvatkrodhāgninirdagdhāstatsaṃtatimavehi mām
Translation
ഹേ മഹാഭാഗാ! ഞങ്ങളോടു പ്രസന്നനായി സൗമ്യദൃഷ്ടിയാൽ നോക്കണമേ. നിന്റെ ക്രോധാഗ്നിയിൽ ദഗ്ധരായവരുടെ സന്തതിയെന്നായി എന്നെ അറിയണമേ.
Word by Word
प्रसन्नःpleased / serene
प्रसन्नः:
Kriya-samartha (क्रियासमर्थ/Predicative)
TypeAdjective
Rootप्र-√सद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, बहुवचन
महाभागO greatly fortunate one
महाभाग:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; कर्मधारय (महान् भागः यस्य)
पश्यsee
पश्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सौम्येनgentle
सौम्येन:
Karana (करण/Instrument)
TypeAdjective
Rootसौम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; चक्षुषा-विशेषण
चक्षुषाwith (your) eye
चक्षुषा:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
येthose who
ये:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (relative pronoun)
त्वत्-क्रोध-अग्नि-निर्दग्धाःburnt by the fire of your anger
त्वत्-क्रोध-अग्नि-निर्दग्धाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्वत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + क्रोध (प्रातिपदिक) + अग्नि (प्रातिपदिक) + निर्दग्ध (दह्+निर्+क्त; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (त्वत्क्रोधः अग्निः; तेन निर्दग्धाः)
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; संतातिम्-विशेषण
संततिम्progeny / lineage
संततिम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootसंतति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अवेहिknow / recognize
अवेहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-√इ (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
माम्me
माम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन