Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 54
सगरदिग्विजयः
Sagara’s World-Conquest / Digvijaya
Devanagari script
धर्म एव स्थितिर्येषां तेषां नास्त्यत्रविप्लवः / न तं रक्षति किं धर्मः स्वयं येनाभिरक्षितः
Transliteration
dharma eva sthitiryeṣāṃ teṣāṃ nāstyatraviplavaḥ / na taṃ rakṣati kiṃ dharmaḥ svayaṃ yenābhirakṣitaḥ
Translation
ധർമ്മം തന്നെയാണ് ആധാരമായുള്ളവർക്ക് ഇവിടെ കലാപമോ വിപ്ലവമോ ഇല്ല. ധർമ്മം സ്വയം സംരക്ഷിക്കുന്നവനെ മറ്റെന്ത് സംരക്ഷിക്കും?
Word by Word
dharmaḥdharma, righteousness
dharmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा विभक्ति (Nominative), एकवचन (singular)
evaalone, indeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय (particle), अवधारणार्थ (emphasis/only)
sthitiḥstability, standing
sthitiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsthiti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा विभक्ति (Nominative), एकवचन (singular)
yeṣāmof whom
yeṣām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति (Genitive), बहुवचन (plural); सम्बन्धवाचक (relative pronoun)
teṣāmof them
teṣām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति (Genitive), बहुवचन (plural); सर्वनाम
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation particle)
astiis
asti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (धातु)
Formलट् लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
atrahere
atra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), देशवाचक (locative adverb: here)
viplavaḥdisruption, upheaval
viplavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviplava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
tamhim/that (person)
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative), एकवचन (singular); सर्वनाम
rakṣatiprotects
rakṣati:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√rakṣ (धातु)
Formलट् लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
kimwhat?
kim:
Sambandha (सम्बन्ध/प्रश्न)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम (interrogative)
dharmaḥdharma
dharmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
svayamby oneself
svayam:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsvayam (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), स्वयम् = oneself
yenaby whom/which
yena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक (masc./neut.), तृतीया विभक्ति (Instrumental), एकवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)
abhirakṣitaḥprotected
abhirakṣitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootabhi√rakṣ (धातु)
Formकृदन्त—क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन