Shloka 36
सगरदिग्विजयः
Sagara’s World-Conquest / Digvijaya
Devanagari script
अम्लानकुसुमैः स्वादुफलैः शाद्वलभूमिकैः / सुस्निग्धपल्लवच्छायैरभितः संभृतं नगैः
Transliteration
amlānakusumaiḥ svāduphalaiḥ śādvalabhūmikaiḥ / susnigdhapallavacchāyairabhitaḥ saṃbhṛtaṃ nagaiḥ
Translation
ആ വനഭൂമി വാടാത്ത പുഷ്പങ്ങളും മധുരഫലങ്ങളും പച്ചപ്പുള്ള പുല്ലുനിലവും കൊണ്ടു സമൃദ്ധമായിരുന്നു; ചുറ്റും മൃദുല പല്ലവങ്ങളുടെ സ്നിഗ്ധ നിഴലുള്ള പർവതങ്ങൾ അതിനെ വളഞ്ഞിരുന്നു।
Word by Word
अम्लानकुसुमैःwith unfading flowers
अम्लानकुसुमैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootअम्लान-कुसुम (प्रातिपदिक; अम्लान=न म्लान, कुसुम=flower)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया (करण) बहुवचनम्; instrumental plural (3rd case)
स्वादुफलैःwith sweet fruits
स्वादुफलैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootस्वादु-फल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्; instrumental plural
शाद्वलभूमिकैःwith grassy grounds
शाद्वलभूमिकैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootशाद्वल-भूमिक (प्रातिपदिक; शाद्वल=grassy turf, भूमिक=ground/plot)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्; instrumental plural
सुस्निग्धपल्लवच्छायैःwith very glossy-tender-leaf shade
सुस्निग्धपल्लवच्छायैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootसु-स्निग्ध-पल्लव-छाया (प्रातिपदिक; छाया=shade)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्; instrumental plural
अभितःall around
अभितः:
Desha-adhikarana (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअभितः (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्गसदृशं देशवाचकं क्रियाविशेषणम् (adverb of place: ‘around’)
संभृतम्filled, well-provided
संभृतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-√भृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; past passive participle ‘collected/filled’
नगैःby/with mountains (trees)
नगैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootनग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया बहुवचनम्; instrumental plural