Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 23
सगरदिग्विजयः
Sagara’s World-Conquest / Digvijaya
Devanagari script
प्रयान्ति नूनमस्माकं पितरः पिण्डविप्लवम् / निरयादपि सत्पुत्रे संजाते पितरः किल
Transliteration
prayānti nūnamasmākaṃ pitaraḥ piṇḍaviplavam / nirayādapi satputre saṃjāte pitaraḥ kila
Translation
നിശ്ചയം നമ്മുടെ പിതൃക്കൾക്ക് പിണ്ഡ-തർപ്പണാദി കർമ്മങ്ങളുടെ അഭാവം മൂലം തടസ്സം സംഭവിക്കുന്നു; സത്പുത്രൻ ജനിച്ചാൽ പിതൃക്കൾ നരകത്തിൽ നിന്നുപോലും മോചിതരാകുമെന്നല്ലോ।
Word by Word
प्रयान्तिgo forth, depart
प्रयान्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद; उपसर्ग: प्र-
नूनम्surely
नूनम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक (surely)
अस्माकम्of us, our
अस्माकम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन; उत्तमपुरुष-सर्वनाम
पितरःancestors, fathers
पितरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
पिण्ड-विप्लवम्disruption of the funeral offering (piṇḍa)
पिण्ड-विप्लवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपिण्ड (प्रातिपदिक) + विप्लव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समास: पिण्डस्य विप्लवः (षष्ठी-तत्पुरुष)
निरयात्from hell
निरयात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootनिरय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन
अपिeven, also
अपि:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-भावार्थक अव्यय (also/even)
सत्-पुत्रेwhen a good son
सत्-पुत्रे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक) + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समास: सत् (श्रेष्ठः) पुत्रः (कर्मधारय)
संजातेhaving been born (being born)
संजाते:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसम् + जन् (धातु)
Formभूतकाले क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग/नपुंसक, सप्तमी एकवचन; 'सत्पुत्रे संजाते' = लोके/सति-सप्तमी (locative absolute)
पितरःthe ancestors
पितरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
किलindeed, it is said
किल:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formश्रुत्यर्थक/प्रसिद्ध्यर्थक निपात (quotative particle: it is said/indeed)