Previous Verse
Next Verse

Shloka 60

हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः

Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu

फलपुष्पाण्युपादाय समिधश्च दृढव्रतः / गात्रसंवाहनं काले श्रमापनयने तथा

phalapuṣpāṇyupādāya samidhaśca dṛḍhavrataḥ / gātrasaṃvāhanaṃ kāle śramāpanayane tathā

ദൃഢവ്രതനായി ഫലപുഷ്പങ്ങളും സമിധകളും കൊണ്ടുവന്ന്, സമയോചിതമായി ഗാത്രസംവാഹനം ചെയ്ത് ക്ഷീണം അകറ്റുകയും ചെയ്തു.

फलपुष्पाणिfruits and flowers
फलपुष्पाणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक) + पुष्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; समासः—द्वन्द्व (फलानि च पुष्पाणि च)
उपादायhaving taken
उपादाय:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-आ-√दा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/ल्यबन्त), अव्ययभाव; ‘having taken’
समिधःfirewood; kindling sticks
समिधः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसमिध् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
दृढव्रतःfirm in vow
दृढव्रतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदृढ (प्रातिपदिक) + व्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—बहुव्रीहि (दृढं व्रतं यस्य)
गात्रसंवाहनम्massaging the limbs
गात्रसंवाहनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगात्र (प्रातिपदिक) + संवाहन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (गात्राणां संवाहनम्)
कालेat the proper time
काले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
श्रम-अपनयनेin removing fatigue
श्रम-अपनयने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्रम (प्रातिपदिक) + अपनयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (श्रमस्य अपनयनम्)
तथाlikewise; also
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)