Shloka 50
हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः
Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu
Devanagari script
पुत्रमिन्द्रवधे युक्तं त्वं मै वै दातुमर्हसि / तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा मारीचः कश्यपस्तदा
Transliteration
putramindravadhe yuktaṃ tvaṃ mai vai dātumarhasi / tasyāstadvacanaṃ śrutvā mārīcaḥ kaśyapastadā
Translation
“ഇന്ദ്രവധത്തിന് യോജ്യനായ പുത്രനെ എനിക്ക് നൽകേണ്ടതാകുന്നു” എന്നു അവൾ പറഞ്ഞു. അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് അപ്പോൾ മാരീചി കശ്യപൻ…
Word by Word
पुत्रम्a son
पुत्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
इन्द्र-वधेin the killing of Indra / for Indra’s slaying
इन्द्र-वधे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक) + वध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (इन्द्रस्य वधः)
युक्तम्fit/suited
युक्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Root√युज् (धातु) (कृदन्त: क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (पुत्रम्)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
मेto me
मे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन; सर्वनाम
वैindeed
वै:
None (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
दातुम्to give
दातुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive)
अर्हसिyou ought
अर्हसि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√अर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार, मध्यम-पुरुष, एकवचन
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (वचनम्)
वचनम्speech/words
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकाल (having heard)
मारीचःMarīca
मारीचः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमारीच (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कश्यपःKaśyapa
कश्यपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकश्यप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समानाधिकरण (मारीचः = कश्यपः)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय