Shloka 29
Sagarapratijñāpālana (Fulfilment of Sagara’s Vow) — Keśinī-vivāha and Royal Return
Devanagari script
सहर्षं बहुधाशीर्भिरभ्यनन्ददुभे स्नुषे / स तां संभाव्य कथया तत्र स्थित्वा चिरादिव
Transliteration
saharṣaṃ bahudhāśīrbhirabhyanandadubhe snuṣe / sa tāṃ saṃbhāvya kathayā tatra sthitvā cirādiva
Translation
അവൻ ആനന്ദത്തോടെ അനവധി ആശീർവാദങ്ങളാൽ ഇരുവരു മരുമക്കളെയും അഭിനന്ദിച്ചു; പിന്നെ സ്നേഹസംഭാഷണത്തോടെ അവരെ ആദരിച്ചു അവിടെ ദീർഘനേരം നിന്നതുപോലെ നിന്നു।
Word by Word
स-हर्षम्joyfully
स-हर्षम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस (अव्यय) + हर्ष (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; क्रियाविशेषण (adverbial)
बहुधाmany times/abundantly
बहुधा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootबहुधा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb: in many ways/much)
आशीर्भिःwith blessings
आशीर्भिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootआशीस्/आशिष् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
अभ्यनन्दत्welcomed/commended
अभ्यनन्दत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-√नन्द् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
उभेboth
उभे:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), द्विवचन; विशेषण—‘स्नुषे’ इत्यस्य
स्नुषेdaughters-in-law
स्नुषे:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्नुषा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), द्विवचन (द्विवचनरूपम्; ‘two daughters-in-law’)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
संभाव्यhaving paid respects/after honoring
संभाव्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-√भू (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund), ‘having shown respect/considered’
कथयाby conversation/talk
कथया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
स्थित्वाhaving stayed
स्थित्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√स्था (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund), ‘having stayed/remained’
चिरात्after a long time
चिरात्:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootचिर (प्रातिपदिक)
Formपञ्चमी-अर्थे अव्ययीभूत (ablatival adverb) ‘after a long time’
इवas if/like
इव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक अव्यय (particle of comparison)