Shloka 35
Vasiṣṭha-gamana
Vasiṣṭha’s Departure / The Episode of Sagara
Devanagari script
त्वं किलार्कान्वयभुवां राज्ञां कुलगुरुर् वृतः / तद्वंशपूर्वजैर्भूपैस्त्वतप्रभावश्च तादृशः
Transliteration
tvaṃ kilārkānvayabhuvāṃ rājñāṃ kulagurur vṛtaḥ / tadvaṃśapūrvajairbhūpaistvataprabhāvaśca tādṛśaḥ
Translation
നീ സૂર്യവംശജന്മ രാജാക്കന്മാരുടെ കുലഗുരുവായി വൃതനായവൻ; ആ വംശത്തിന്റെ പൂർവ്വരാജാക്കന്മാരാലും നിന്റെ പ്രഭാവം അത്തരത്തിലേത് എന്നു അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു।
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative), एकवचन
किलindeed / it is said
किल:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formनिपात (particle), report/emphasis
अर्क-अन्वय-भुवाम्of the solar-lineage kings
अर्क-अन्वय-भुवाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक) + अन्वय (प्रातिपदिक) + भू (कृदन्त-प्रातिपदिक ‘भुव’ = being/descended)
Formतत्पुरुष; पुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन; ‘of those born in the Solar lineage’
राज्ञाम्of kings
राज्ञाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन
कुल-गुरुःfamily preceptor
कुल-गुरुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक) + गुरु (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष; पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
वृतः(have been) chosen
वृतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवृ (धातु) + वृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; passive sense ‘chosen/appointed’
तद्-वंश-पूर्वजैःby the ancestors of that lineage
तद्-वंश-पूर्वजैः:
Kartr (कर्ता in passive; कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वंश (प्रातिपदिक) + पूर्वज (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष; पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; agent in passive with वृतः
भूपैःby kings
भूपैः:
Kartr (कर्ता in passive; कर्तृकरण)
TypeNoun
Rootभूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; in apposition to पूर्वजैः
त्वत्-प्रभावःyour power/majesty
त्वत्-प्रभावः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + प्रभाव (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष; पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
तादृशःsuch / of that kind
तादृशः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतादृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; predicate adjective