Shloka 67
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
अभूत्तस्यापि पुत्राणां शतमुत्तमधन्विनाम् / तालजङ्घाभिधा येषां वीतिहोत्रो ऽग्रजो ऽभवत्
Transliteration
abhūttasyāpi putrāṇāṃ śatamuttamadhanvinām / tālajaṅghābhidhā yeṣāṃ vītihotro 'grajo 'bhavat
Translation
അവനും ഉത്തമ ധനുർധരന്മാരായ നൂറു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി. അവർ ‘താലജംഘ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധർ; അവരിൽ മൂത്തവൻ വീതിഹോത്രൻ ആയിരുന്നു.
Word by Word
अभूत्there was/there came to be
अभूत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन
अपिalso
अपि:
सम्बन्धसूचक (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle); समुच्चय/अपि-भाव (also/even)
पुत्राणाम्of sons
पुत्राणाम्:
सम्बन्ध (Genitive; of sons)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन (Plural)
शतम्a hundred
शतम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन; संख्यावाचक (numeral)
उत्तमधन्विनाम्of excellent archers
उत्तमधन्विनाम्:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootउत्तमधन्विन् (प्रातिपदिक; उत्तम + धन्विन्)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; विशेषण (qualifying पुत्राणाम्)
तालजङ्घाभिधाःcalled ‘Tālajaṅghas’
तालजङ्घाभिधाः:
विशेषण (Adjectival qualifier)
TypeAdjective
Rootतालजङ्घाभिध (प्रातिपदिक; तालजङ्घ + अभिध)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘-अभिध’ = ‘named/called’ (having the appellation)
येषाम्of whom
येषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
वीतिहोत्रःVītihotra
वीतिहोत्रः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootवीतिहोत्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम
अग्रजःelder brother/first-born
अग्रजः:
समानााधिकरण (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootअग्रज (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अभवत्was/became
अभवत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद