Shloka 64
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
एवंप्रभावः स नृपः कार्त्तवीर्यो ऽभवद्भुवि / न तादृशः पुमात्कश्चिद्भावी भूताथवा श्रुतः
Transliteration
evaṃprabhāvaḥ sa nṛpaḥ kārttavīryo 'bhavadbhuvi / na tādṛśaḥ pumātkaścidbhāvī bhūtāthavā śrutaḥ
Translation
ഇത്ര മഹിമയുള്ള രാജാവ് കാർത്തവീര്യൻ ഭൂമിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവനെപ്പോലൊരു പുരുഷൻ മുമ്പും ഉണ്ടായിട്ടില്ല, പിന്നെയും ഉണ്ടാകില്ലെന്ന് ശ്രവിക്കപ്പെടുന്നു.
Word by Word
एवं-प्रभावःof such power
एवं-प्रभावः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootएवम् (अव्यय) + प्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; अव्ययीभावः—एवं प्रभावः यस्य (of such power)
सःhe
सः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
नृपःking
नृपः:
सम्बोधन/अप्पोजिशन (Apposition to subject)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
कार्त्तवीर्यःKārttavīrya
कार्त्तवीर्यः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootकार्त्तवीर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अभवत्was/became
अभवत्:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
भुविon earth
भुवि:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
नnot
न:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation particle)
तादृशःsuch (as he)
तादृशः:
विशेष्य-विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootतादृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
पुमान्a man
पुमान्:
कर्ता/विषय (Subject)
TypeNoun
Rootपुमांस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
कश्चित्anyone
कश्चित्:
कर्ता/विषय (Subject)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; अनिश्चितार्थक (indefinite pronoun)
भावीto be (in future)
भावी:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Root√भू (धातु) → भाविन्/भावी (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भविष्यत्कृदन्त/विशेषण (future/possibility sense): ‘to be, future’
भूतःhaving been (in past)
भूतः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Root√भू (धातु) → भूत (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकृदन्त (PPP)
अथवाor
अथवा:
विकल्प (Alternative)
TypeIndeclinable
Rootअथवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक (disjunctive particle)
श्रुतःheard of
श्रुतः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Root√श्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकृदन्त (PPP) प्रयोगः—‘heard of/known’