Shloka 39
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
ततः स पर्वतश्रेष्ठं महेन्द्रं पुनरप्यथ / जगाम तपसे राजन्बाह्मणैरभिसंवृतः
Transliteration
tataḥ sa parvataśreṣṭhaṃ mahendraṃ punarapyatha / jagāma tapase rājanbāhmaṇairabhisaṃvṛtaḥ
Translation
അതിനുശേഷം, ഹേ രാജാവേ! ബ്രാഹ്മണന്മാർ ചുറ്റിനിന്നിരിക്കെ, തപസ്സിനായി അവൻ വീണ്ടും പർവ്വതശ്രേഷ്ഠമായ മഹേന്ദ്രത്തിലേക്ക് പോയി.
Word by Word
tataḥthen
tataḥ:
Adhikarana (अधिकरण; क्रम/काल)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; क्रम/कालवाचक
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
parvata-śreṣṭhamthe best of mountains
parvata-śreṣṭham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootparvata (प्रातिपदिक) + śreṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (पर्वतानां श्रेष्ठः)
mahendramMahendra (mountain)
mahendram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmahendra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेष्य (parvataśreṣṭham)
punaragain
punar:
Adhikarana (अधिकरण; क्रम)
TypeIndeclinable
Rootpunar (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक-अव्यय (again)
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कारक-अव्यय (also/even)
athathen
atha:
Adhikarana (अधिकरण; क्रम)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअनन्तरवाचक-अव्यय (then/now)
jagāmahe went
jagāma:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√gam (गम् धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
tapasefor austerity
tapase:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (सम्प्रदान), एकवचन; प्रयोजनार्थे (for the sake of)
rājanO king
rājan:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
brāhmaṇaiḥwith brāhmaṇas
brāhmaṇaiḥ:
Karana (करण; सहार्थ)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण/सह), बहुवचन
abhisaṃvṛtaḥsurrounded (by)
abhisaṃvṛtaḥ:
Karta (कर्ता; विशेषण)
TypeAdjective
Rootabhi-saṃ-√vṛ (वृ धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘surrounded/attended’