Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

Bhārgava-Charita: Rāma (Paraśurāma) Returns to Jamadagni’s Āśrama

सञ्जातपरशुक्षेममतो ऽभूद्भृगुनन्दन / स तज्ज्ञात्वा समुद्गृह्य मामधश्चोर्द्ध्वमेव च

sañjātaparaśukṣemamato 'bhūdbhṛgunandana / sa tajjñātvā samudgṛhya māmadhaścorddhvameva ca

അപ്പോൾ ഭൃഗുനന്ദനന്റെ പരശു ക്ഷേമമായി. അത് അറിഞ്ഞ് അവൻ എന്നെ എടുത്തുയർത്തി താഴെയും മുകളിലും ഇളക്കി.

sañjāta-paraśu-kṣema-mataḥthinking the axe was secured
sañjāta-paraśu-kṣema-mataḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootsañjāta (कृदन्त, √jan) + paraśu (प्रातिपदिक) + kṣema (प्रातिपदिक) + mata (कृदन्त, √man)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः; अर्थः—‘परशु-क्षेमे सञ्जाते’ इति मतः (having the opinion that the axe was safe/secured)
ataḥtherefore
ataḥ:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeIndeclinable
Rootatas (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थे/तस्मात् (therefore)
abhūtbecame
abhūt:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formलुङ् (Aorist), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; ‘became/was’
bhṛgu-nandanaḥBhṛgu’s son (Paraśurāma)
bhṛgu-nandanaḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootbhṛgu (प्रातिपदिक) + nandana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (Bhṛgu’s son)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
tatthat
tat:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘that (fact)’
jñātvāhaving known
jñātvā:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial to main action)
TypeVerb
Root√jñā (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having known’
samudgṛhyahaving lifted up
samudgṛhya:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
TypeVerb
Rootsam-ud-√grah (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having lifted up/raised’
māmme
mām:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
adhaḥdownwards
adhaḥ:
Deśa (देश/Direction)
TypeIndeclinable
Rootadhas (अव्यय)
Formअव्यय; दिशावाचक (downwards/below)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय/Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction ‘and’)
ūrdhvamupwards
ūrdhvam:
Deśa (देश/Direction)
TypeIndeclinable
Rootūrdhva (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावप्राय प्रयोगः; दिशावाचक (upwards)
evaindeed
eva:
Avadhāraṇa (अवधारण/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis ‘indeed/just’)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय/Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)