Shloka 10
Bhārgava-Charita: Rāma (Paraśurāma) Returns to Jamadagni’s Āśrama
Devanagari script
आश्रमाभ्यन्तरे तत्र संप्रविश्य निजं गृहम् / ददर्श पितरं रामो जमदग्निं तपोनिधिम्
Transliteration
āśramābhyantare tatra saṃpraviśya nijaṃ gṛham / dadarśa pitaraṃ rāmo jamadagniṃ taponidhim
Translation
അവിടെ ആശ്രമത്തിനകത്ത് കടന്ന് സ്വന്തം ഗൃഹത്തിൽ രാമൻ തപോനിധിയായ പിതാവ് ജമദഗ്നിയെ ദർശിച്ചു।
Word by Word
आश्रमाभ्यन्तरेinside the hermitage
आश्रमाभ्यन्तरे:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootआश्रम + अभ्यन्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तत्पुरुष-समास (आश्रमस्य अभ्यन्तरः)
तत्रthere
तत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa; deictic)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (adverb): ‘there’
संप्रविश्यhaving entered
संप्रविश्य:
पूर्वकाल (Pūrvakāla-kriyā; prior action)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + विश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive): ‘having entered’
निजम्his own
निजम्:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (of गृहम्)
गृहम्house
गृहम्:
कर्म (Karma; entered object)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
ददर्शsaw
ददर्श:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; ‘saw’
पितरम्father
पितरम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
रामःRama
रामः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
जमदग्निम्Jamadagni
जमदग्निम्:
कर्म (Karma; appositive object)
TypeNoun
Rootजमदग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेष्य-सम्बन्ध (apposition to पितरम्)
तपोनिधिम्treasury of austerity (great ascetic)
तपोनिधिम्:
कर्म (Karma; appositive epithet)
TypeNoun
Rootतपस् + निधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समास (तपसः निधिः) विशेषणवत् (epithet)