Shloka 32
Bhārgava-Stuti and Kṛṣṇa’s Vara
Devotional Hymn and Boon to the Bhargava
Devanagari script
निष्क्रम्यमाणो रामस्तु नन्दीश्वरमुखैर्गणैः / नमस्कृतो ययौ राजन्स्वगृहं परया मुदा
Transliteration
niṣkramyamāṇo rāmastu nandīśvaramukhairgaṇaiḥ / namaskṛto yayau rājansvagṛhaṃ parayā mudā
Translation
ഹേ രാജാവേ, പുറത്തേക്ക് പോകുന്ന രാമനെ നന്ദീശ്വരാദി ഗണങ്ങൾ നമസ്കരിച്ചു; അവൻ പരമാനന്ദത്തോടെ സ്വന്തം ഗൃഹത്തിലേക്ക് പോയി।
Word by Word
niṣkramyamāṇaḥwhile going out
niṣkramyamāṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkram (धातु) + nis- (उपसर्ग)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (Present Participle Parasmaipada), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘going out’
rāmaḥRāma
rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
nandīśvara-mukhaiḥwith Nandīśvara as leader
nandīśvara-mukhaiḥ:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootnandīśvara (प्रातिपदिक) + mukha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुषः (‘nandīśvaraḥ mukhaṃ yeṣām’/‘nandīśvara-mukhāḥ’)=‘with Nandīśvara at the head’ (as qualifier of gaṇaiḥ)
gaṇaiḥby the attendants
gaṇaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootgaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; Instrumental—‘by/with the attendants’
namaskṛtaḥsaluted
namaskṛtaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootnamas + kṛ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having been saluted/honoured’
yayauwent
yayau:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootyā (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद—‘went’
rājanO king
rājan:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; ‘O king’
sva-gṛhamto his own house
sva-gṛham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + gṛha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः—‘one’s own house’
parayāwith great
parayā:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण—‘by/with supreme (great)’ (agreeing with mudā)
mudājoy
mudā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootmudā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; Instrumental—‘with joy’