Shloka 55
गणेश-एकदन्त-उत्पत्तिः (Origin of Gaṇeśa’s Single Tusk) / Bhārgava–Gaṇeśa Encounter
Devanagari script
कृष्णः स्कन्दमुपाकृष्य स्वाङ्के प्रेम्णा न्यवेशयत् / अथ शंभुरपि प्रीतः श्रीदामानम् पस्थितम्
Transliteration
kṛṣṇaḥ skandamupākṛṣya svāṅke premṇā nyaveśayat / atha śaṃbhurapi prītaḥ śrīdāmānam pasthitam
Translation
കൃഷ്ണൻ സ്കന്ദനെ അടുത്തേക്ക് വലിച്ചുകൊണ്ട് സ്നേഹത്തോടെ തന്റെ മടിയിൽ ഇരുത്തി; തുടർന്ന് പ്രീതനായ ശംഭുവും അവിടെ എത്തിയ ശ്രീദാമനെ സത്കരിച്ചു.
Word by Word
कृष्णःKṛṣṇa
कृष्णः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
स्कन्दम्Skanda
स्कन्दम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
उपाकृष्यhaving drawn near
उपाकृष्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootउप-आ-कृष् (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/अव्ययभाव), ‘having drawn/pulled near’; अव्यय
स्व-अङ्केin (his) own lap
स्व-अङ्के:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + अङ्क (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative) ‘own-lap’; पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
प्रेम्णाwith affection
प्रेम्णा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootप्रेमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण (instrumental)
न्यवेशयत्placed; made (him) sit
न्यवेशयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-आ-विश् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद; causative sense ‘made sit/placed’
अथthen
अथ:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)
शम्भुःŚambhu (Śiva)
शम्भुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अपिalso
अपि:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अप्यर्थ (also/even)
प्रीतःpleased
प्रीतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रीत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; विशेषण (qualifying Śambhu)
श्रीदामानम्Śrīdāman (name)
श्रीदामानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootश्रीदामन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
उपस्थितम्present; having approached
उपस्थितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउप-स्था (धातु)
Formक्त (Past passive participle/कृत), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘having come/standing near’ (qualifies Śrīdāmanam)