Shloka 61
Pushkarākṣa’s Battle with Rāma Jāmadagnya (Bhārgava) — Astras and the Fall of a Prince
Devanagari script
पतिते भार्गवे तत्र सर्वे देवा भयाकुलाः / समाजग्मुः पुरस्कृत्य ब्रह्मविष्णुमहेश्वरान्
Transliteration
patite bhārgave tatra sarve devā bhayākulāḥ / samājagmuḥ puraskṛtya brahmaviṣṇumaheśvarān
Translation
അവിടെ ഭാർഗവൻ വീണതോടെ എല്ലാ ദേവന്മാരും ഭയാകുലരായി; ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, മഹേശ്വരന്മാരെ മുൻനിർത്തി അവർ ഒന്നിച്ചു കൂടി.
Word by Word
पतितेwhen (he) had fallen
पतिते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपत् (धातु) → पतित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण/7th), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त); लोके सप्तमी (when ... had fallen)
भार्गवेin/with regard to Bhārgava
भार्गवे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
भय-आकुलाःdistressed with fear
भय-आकुलाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभय (प्रातिपदिक) + आकुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषार्थः (भयेन/भयस्य आकुलाः)
समाजग्मुःassembled, came together
समाजग्मुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) उपसर्गः सम्-आ-
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
पुरस्कृत्यhaving put in front / leading with
पुरस्कृत्य:
Kriya (क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootकृ (धातु) उपसर्गः पुरस्- → पुरस्कृत्य (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); क्रियाविशेषण (having placed in front)
ब्रह्म-विष्णु-महेश्वरान्Brahmā, Viṣṇu, and Maheśvara
ब्रह्म-विष्णु-महेश्वरान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + विष्णु (प्रातिपदिक) + महेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म/2nd), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः