Shloka 34
Pushkarākṣa’s Battle with Rāma Jāmadagnya (Bhārgava) — Astras and the Fall of a Prince
Devanagari script
पपात भूमौ सहसाथ तत्क्षणं सर्वं जगत्स्वास्थ्यमुपाजगाम / स जामदग्न्यो महातां महीयान्स्रष्टुं तथा पालयितुं निहन्तुम्
Transliteration
papāta bhūmau sahasātha tatkṣaṇaṃ sarvaṃ jagatsvāsthyamupājagāma / sa jāmadagnyo mahātāṃ mahīyānsraṣṭuṃ tathā pālayituṃ nihantum
Translation
അന്നേ ക്ഷണത്തിൽ അത് പെട്ടെന്ന് ഭൂമിയിൽ വീണു; സർവ്വലോകവും സ്വസ്ഥത പ്രാപിച്ചു. ആ ജാമദഗ്ന്യൻ മഹാത്മാക്കളിൽ മഹീയാൻ—സൃഷ്ടിക്കാനും പാലിക്കാനും നിഹന്താനും ശേഷിയുള്ളവൻ.
Word by Word
papātafell
papāta:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpat (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
bhūmauon the ground
bhūmau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhūmi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन
sahasāsuddenly
sahasā:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsahasā (अव्यय)
Formरीतिवाचक-अव्यय (adverb: suddenly/violently)
athathen
atha:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय
tat-kṣaṇamat that very moment
tat-kṣaṇam:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + kṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (तस्मिन् क्षणे/तत्क्षणम्)
sarvamall
sarvam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
jagatthe world
jagat:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
svāsthyamwell-being/health
svāsthyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsvāsthya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
upājagāmareturned/attained
upājagāma:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; उपसर्गपूर्वक (upa-ā-)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
jāmadagnyaḥJāmadagnya (Paraśurāma)
jāmadagnyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjāmadagnya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गोत्र/पैत्रिक-नाम
mahatāmof the great ones
mahatām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), बहुवचन
mahīyāngreater
mahīyān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahīyas (प्रातिपदिक; comparative)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तुलनात्मक (comparative)
sraṣṭumto create
sraṣṭum:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootsṛj (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive)
tathāand likewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formसमुच्चय/रीतिवाचक-अव्यय (likewise/also)
pālayitumto protect/maintain
pālayitum:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootpāl (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive)
nihantumto destroy/slay
nihantum:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Roothan (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive) उपसर्गपूर्वक (ni-)