Shloka 33
Jayā-devāḥ Mantraśarīratvaṃ, Vairāgya, and Brahmā’s Śāpa
The Jayas’ Refusal of Progeny
Devanagari script
ततस्ते वै पुनः साध्याः संक्षीणे चाक्षुषेन्तरे / उपस्थिते पुनः सर्गे मनोर्वैवस्वतस्य ह
Transliteration
tataste vai punaḥ sādhyāḥ saṃkṣīṇe cākṣuṣentare / upasthite punaḥ sarge manorvaivasvatasya ha
Translation
പിന്നീട് ചാക്ഷുഷ മന്വന്തരമവസാനിക്കുമ്പോൾ അവർ വീണ്ടും ‘സാധ്യ’രെന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടു; വൈവസ്വത മനുവിന്റെ പുനഃസർഗം ഉദിച്ചപ്പോൾ അവർ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
Word by Word
ततःthereafter
ततः:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक
तेthose
ते:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्ति
साध्याःthe Sādhyas
साध्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसाध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
संक्षीणेwhen (it was) exhausted/ended
संक्षीणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसम् + क्षि (धातु) → संक्षीण (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त, सप्तमी-एकवचन; सति-सप्तमी
चाक्षुषेin the Cākṣuṣa
चाक्षुषे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootचाक्षुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; (अन्तर-विशेषण)
अन्तरेin the manvantara/interval
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
उपस्थितेwhen (it was) present/arrived
उपस्थिते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootउप + स्था (धातु) → उपस्थित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त, सप्तमी-एकवचन; सति-सप्तमी
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्ति
सर्गेin the creation
सर्गे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
मनोःof Manu
मनोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
वैवस्वतस्यof Vaivasvata
वैवस्वतस्य:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवैवस्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; मनोः विशेषण
हindeed/forsooth
ह:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय; पदपूरण/स्मरणार्थक (expletive particle)