Shloka 30
Jayā-devāḥ Mantraśarīratvaṃ, Vairāgya, and Brahmā’s Śāpa
The Jayas’ Refusal of Progeny
Devanagari script
हरिण्यां नाम तुषिता जज्ञिरे द्वादशेव तु / हरयोनाम ते देवा यज्ञभाजस्तदाभवन्
Transliteration
hariṇyāṃ nāma tuṣitā jajñire dvādaśeva tu / harayonāma te devā yajñabhājastadābhavan
Translation
‘ഹരിണ്യാ’ എന്ന (മന്വന്തരത്തിൽ) തുഷിത ദേവന്മാർ പന്ത്രണ്ടുപേരായി ജനിച്ചു. അപ്പോൾ അവർ ‘ഹരയഃ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടു യജ്ഞഭാഗത്തിന് അർഹരായി.
Word by Word
हरिण्याम्in (the) Hariṇī (named one)
हरिण्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootहरिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
नामby name
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध/नामनिर्देश)
TypeIndeclinable
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (quotative/नामार्थक particle)
तुषिताःthe Tuṣitas
तुषिताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतुषित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), बहुवचन
जज्ञिरेwere born
जज्ञिरे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
द्वादशtwelve
द्वादश:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वादश (प्रातिपदिक/संख्या)
Formसंख्यावाचक विशेषण; (अव्ययवत्) बहुवचनार्थे
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphasis)
तुand/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वय (but/and)
हरयःthe Haris
हरयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
नामby name
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध/नामनिर्देश)
TypeIndeclinable
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (quotative)
तेthose
ते:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
देवाःgods
देवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
यज्ञभाजःsharers of the sacrifice
यज्ञभाजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयज्ञ + भाज् (प्रातिपदिक; कृदन्त-आधार)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (यज्ञस्य भाजः = sharers of sacrifice)
तदाthen
तदा:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
अभवन्became/were
अभवन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद