Shloka 3
Jayā-devāḥ Mantraśarīratvaṃ, Vairāgya, and Brahmā’s Śāpa
The Jayas’ Refusal of Progeny
Devanagari script
विज्ञातश्चैव विज्ञाता मना यज्ञश्च द्वादशः / दाराग्निहोत्रसंबन्धं वितत्य यजतेति च
Transliteration
vijñātaścaiva vijñātā manā yajñaśca dvādaśaḥ / dārāgnihotrasaṃbandhaṃ vitatya yajateti ca
Translation
വിജ്ഞാതനും വിജ്ഞാതാവും, മനാ, കൂടാതെ പന്ത്രണ്ടാമനായ ‘യജ്ഞ’യും; ദാരാ (ഭാര്യ)യും അഗ്നിഹോത്രവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വിപുലപ്പെടുത്തി അവൻ യജന ചെയ്യുന്നു എന്നും പറയുന്നു.
Word by Word
विज्ञातःVijñāta (name)
विज्ञातः:
Enumeration item
TypeNoun
Rootवि-ज्ञा (धातु) + त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP used as name), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय
विज्ञाताVijñātā (the knower; name)
विज्ञाता:
Enumeration item
TypeNoun
Rootवि-ज्ञा (धातु) + तृ (कृदन्त)
Formकर्तरि कृदन्त (agent noun/participle-like: ‘knower’), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
मनाManā (name)
मना:
Enumeration item
TypeNoun
Rootमनस्/मन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (नामरूपेण)
यज्ञःYajña (sacrifice; name)
यज्ञः:
Enumeration item
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
द्वादशःtwelfth
द्वादशः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वादश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (यज्ञः इत्यस्य विशेषणम्)
दार-अग्निहोत्र-संबन्धम्the connection with wife and agnihotra
दार-अग्निहोत्र-संबन्धम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदार (प्रातिपदिक) + अग्निहोत्र (प्रातिपदिक) + सम्बन्ध (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष (determinative chain), पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
वितत्यhaving spread/extended
वितत्य:
Pūrvakāla (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootवि-तन् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)
यजतेworships / performs sacrifice
यजते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक अव्यय (quotative)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय