Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 13
Jayā-devāḥ Mantraśarīratvaṃ, Vairāgya, and Brahmā’s Śāpa
The Jayas’ Refusal of Progeny
Devanagari script
क्षमास्माकं महादेव यदज्ञानात्मकं प्रभो / प्रणतान्वै सानुनयं ब्रह्मा तानब्रवीत्पुनः
Transliteration
kṣamāsmākaṃ mahādeva yadajñānātmakaṃ prabho / praṇatānvai sānunayaṃ brahmā tānabravītpunaḥ
Translation
മഹാദേവാ, പ്രഭോ! അജ്ഞാനവശാൽ ഞങ്ങൾ ചെയ്തതു ക്ഷമിക്കണമേ. നമസ്കരിച്ചു വിനയത്തോടെ നിന്ന അവരോടു ബ്രഹ്മാവ് വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
Word by Word
क्षमाforgiveness
क्षमा:
सम्बोधन/प्रार्थना (Address/Request)
TypeNoun
Rootक्षमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; संबोधनार्थे प्रार्थना (used as request)
अस्माकम्of us; our
अस्माकम्:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), बहुवचन; सर्वनाम
महादेवO Mahādeva
महादेव:
सम्बोधन (Sambodhana/Address)
TypeNoun
Rootमहादेव (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास (महान् देवः), पुल्लिङ्ग, संबोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
यत्whatever; that which
यत्:
सम्बन्ध (Relative pronoun)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम (relative)
अज्ञानात्मकम्born of ignorance; consisting of ignorance
अज्ञानात्मकम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअज्ञान (प्रातिपदिक) + आत्मक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (अज्ञानं आत्मा यस्य/अज्ञानात्मक), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
प्रभोO Lord
प्रभो:
सम्बोधन (Sambodhana/Address)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, संबोधन, एकवचन
प्रणतान्those who have bowed; the prostrate ones
प्रणतान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeVerb
Rootप्र√नम् (धातु) + क्त (कृत्प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle used adjectivally), पुल्लिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन
वैindeed
वै:
निपातार्थ (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
सानुनयम्with entreaty; humbly
सानुनयम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय/उपसर्गसदृश) + अनुनय (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास (स + अनुनयम् = ‘with entreaty’), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत्
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तान्them
तान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; सर्वनाम
अब्रवीत्said; spoke
अब्रवीत्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक अव्यय (adverb)