Shloka 10
Jayā-devāḥ Mantraśarīratvaṃ, Vairāgya, and Brahmā’s Śāpa
The Jayas’ Refusal of Progeny
Devanagari script
प्रसूयध्वं यजध्वं चेत्युक्तवानस्मि वः पुरा / यस्माद्वाक्यमनादृत्य मम वैराग्यमास्थिताः
Transliteration
prasūyadhvaṃ yajadhvaṃ cetyuktavānasmi vaḥ purā / yasmādvākyamanādṛtya mama vairāgyamāsthitāḥ
Translation
ഞാൻ മുമ്പ് നിങ്ങളോട് ‘സന്താനം പ്രസവിക്കൂ, യജ്ഞം നടത്തൂ’ എന്നു പറഞ്ഞു. എന്നാൽ എന്റെ വാക്ക് അവഗണിച്ച് നിങ്ങൾ വൈരാഗ്യം സ്വീകരിച്ചു.
Word by Word
प्रसूयध्वम्procreate; bring forth
प्रसूयध्वम्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootप्र√सू (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन (plural), आत्मनेपद
यजध्वम्perform sacrifice; worship
यजध्वम्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, बहुवचन, आत्मनेपद
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
इतिthus
इति:
वाक्यचिह्न (Quotative marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्तिबोधक अव्यय (quotative particle)
उक्तवान्having said
उक्तवान्:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्तवत् (कृत्प्रत्यय)
Formक्तवत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (perfect participle), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; कर्तरि प्रयोग (agentive)
अस्मिI am
अस्मि:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन
वःof you; your
वः:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th case, Genitive) बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)
पुराformerly; earlier
पुरा:
कालाधिकरण (Kāla-adhikaraṇa)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)
यस्मात्because of which; since
यस्मात्:
अपादान (Apādāna/Ablative cause)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th case, Ablative), एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम
वाक्यम्statement; word
वाक्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case, Accusative), एकवचन
अनादृत्यhaving disregarded
अनादृत्य:
पूर्वकालक्रिया (Pūrvakāla-kriyā/Gerundial)
TypeVerb
Rootआ√दृ (धातु) + अन्- (उपसर्ग/निषेध) + ल्यप् (कृत्प्रत्यय)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययभाव कृदन्त (gerund), ‘not having respected/ignored’
ममmy
मम:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), एकवचन; सर्वनाम
वैराग्यम्dispassion; renunciation
वैराग्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवैराग्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
आस्थिताःhave adopted; have taken up
आस्थिताः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeVerb
Rootआ√स्था (धातु) + क्त (कृत्प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/कर्तरि कृदन्त (past participle used predicatively), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन