Shloka 36
Bhārgava Rāma at Māhiṣmatī: Narmadā-stuti and the Challenge to Kārttavīryārjuna
Devanagari script
कार्त्तवीर्यं नृपवरं शतकोटिनृपान्वितम् / सहस्राक्षौहिणीयुक्तं दृष्ट्वा बभूव ह
Transliteration
kārttavīryaṃ nṛpavaraṃ śatakoṭinṛpānvitam / sahasrākṣauhiṇīyuktaṃ dṛṣṭvā babhūva ha
Translation
ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവ് കാർത്തവീര്യനെ—അനവധി രാജാക്കന്മാർ ചുറ്റിനിന്നും സഹസ്ര അക്ഷൗഹിണി സൈന്യത്തോടെ യുക്തനുമായവനെ—കണ്ട് അവൻ വിസ്മയിച്ചു.
Word by Word
कार्त्तवीर्यम्Kārttavīrya (Kartavīrya)
कार्त्तवीर्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकार्त्तवीर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
नृपवरम्the best of kings
नृपवरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनृप + वर (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय; पुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; ‘वरः नृपः’ (excellent king)
शतकोटिनृपान्वितम्accompanied by a hundred crores of kings
शतकोटिनृपान्वितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootशत + कोटि + नृप + अन्वित (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; ‘शतकोटिभिः नृपैः अन्वितम्’ (accompanied by a hundred crores of kings)
सहस्राक्षौहिणीयुक्तम्possessing a thousand armies
सहस्राक्षौहिणीयुक्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसहस्र + अक्षौहिणी + युक्त (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; ‘सहस्र-अक्षौहिणीभिः युक्तम्’ (joined with a thousand akṣauhiṇīs/armies)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive), ‘having seen’
बभूवbecame/was
बभूव:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
हindeed (particle)
ह:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात (expletive particle)