Shloka 12
Bhārgava Rāma at Māhiṣmatī: Narmadā-stuti and the Challenge to Kārttavīryārjuna
Devanagari script
शीघ्रमागच्छ भद्रं ते विलंबो नेह शस्यते / तेनैवमुक्तो दूतस्तु गतो हैहयभूपतिम्
Transliteration
śīghramāgaccha bhadraṃ te vilaṃbo neha śasyate / tenaivamukto dūtastu gato haihayabhūpatim
Translation
വേഗം വരിക, നിനക്ക് മംഗളം; ഇവിടെ താമസം ശോഭിക്കുന്നതല്ല. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ദൂതൻ ഹൈഹയ ഭൂപതിയിലേക്കു പോയി.
Word by Word
śīghramquickly
śīghram:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootśīghra (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
āgacchacome
āgaccha:
Kriya (क्रिया/command)
TypeVerb
Rootā-gam (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष, एकवचन
bhadramgood (fortune)
bhadram:
Sambandha (सम्बन्ध/benediction)
TypeNoun
Rootbhadra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; आशीर्वादार्थक प्रयोग (benedictive: good fortune)
teto you / for you
te:
Sampradana (सम्प्रदान/beneficiary)
TypeNoun
Roottvad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम, द्वितीय-पुरुष, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन
vilambaḥdelay
vilambaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootvilamba (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
ihahere
iha:
Adhikarana (अधिकरण/location)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb: here)
śasyateis approved / is advisable
śasyate:
Kriya (क्रिया/verb)
TypeVerb
Rootśaṃs (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive: is praised/approved)
tenaby him / thereby
tena:
Karana (करण/by him/thereby)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम, पुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
evamthus
evam:
Sambandha (सम्बन्ध/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय
uktaḥhaving been told
uktaḥ:
Kriya (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
dūtaḥthe messenger
dūtaḥ:
Karta (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootdūta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
tuthen / indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; अवधानार्थक-निपात
gataḥwent
gataḥ:
Kriya (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle used actively), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
haihaya-bhūpatimto the Haihaya king
haihaya-bhūpatim:
Karma (कर्म/object of 'gataḥ' in sense 'went to')
TypeNoun
Roothaihaya (प्रातिपदिक) + bhūpati (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: हैहयानां भूपतिः); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन