Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

Agastyopadeśa: Viṣṇupada-stava-sādhanā and Paraśurāma’s Darśana of Hari

वसिष्ठ उवाच एव मुक्तो ह्यगस्त्येन रामः शत्रुनिबर्हणः / नमस्कृत्य मुनीं शान्तं निर्जगामाश्रमाद्बहिः

vasiṣṭha uvāca eva mukto hyagastyena rāmaḥ śatrunibarhaṇaḥ / namaskṛtya munīṃ śāntaṃ nirjagāmāśramādbahiḥ

വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ അഗസ്ത്യനാൽ മോചിതനായ ശത്രുനിബർഹണനായ രാമൻ ശാന്തനായ മുനിയെ നമസ്കരിച്ചു ആശ്രമത്തിന് പുറത്തേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.

vasiṣṭhaḥVasiṣṭha
vasiṣṭhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvasiṣṭha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्)
FormLiṭ (लिट्/perfect), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana; parasmaipada
evaindeed; thus
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormAvyaya; emphasis particle (निश्चय/अवधारण)
muktaḥreleased; freed
muktaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√muc (मुच्) + kta (कृत्)
FormKṛdanta past passive participle (क्त), Puṃliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana; predicate of 'rāmaḥ'
hifor; indeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormAvyaya; particle (निपात) giving reason/emphasis
agastyenaby Agastya
agastyena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootagastya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Tṛtīyā (3rd), Ekavacana
rāmaḥRāma
rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana
śatru-nibarhaṇaḥdestroyer of enemies
śatru-nibarhaṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootśatru (प्रातिपदिक) + nibarhaṇa (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी-तत्पुरुष: शत्रूणां निबर्हणः); Puṃliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana; epithet of Rāma
namaskṛtyahaving saluted
namaskṛtya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootnamas (प्रातिपदिक) + √kṛ (कृ) + ktvā (कृत्वा)
FormAbsolutive/gerund (क्त्वा), avyaya; prior action
munīmthe sage
munīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmuni (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd), Ekavacana
śāntampeaceful; calm
śāntam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśānta (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Dvitīyā (2nd), Ekavacana; agrees with 'munīm'
nirjagāmawent out; departed
nirjagāma:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootnir-√gam (गम्)
FormLiṭ (लिट्/perfect), Prathama-puruṣa (3rd), Ekavacana; parasmaipada
āśramātfrom the hermitage
āśramāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootāśrama (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Pañcamī (5th/पञ्चमी), Ekavacana; ablative of separation
bahiḥoutside
bahiḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootbahiḥ (अव्यय)
FormAvyaya; deśa-avyaya (देशाव्यय)