Shloka 14
Agastyopadeśa: Viṣṇupada-stava-sādhanā and Paraśurāma’s Darśana of Hari
Devanagari script
तं दृष्ट्वा सहसोत्थाय जामदग्न्यो मुदान्वितः / प्रणम्य दण्डवद्भमौ तुष्टाव प्रयतो विभुम्
Transliteration
taṃ dṛṣṭvā sahasotthāya jāmadagnyo mudānvitaḥ / praṇamya daṇḍavadbhamau tuṣṭāva prayato vibhum
Translation
അവനെ കണ്ടതുമാത്രം ജാമദഗ്ന്യൻ (പരശുരാമൻ) ആനന്ദത്തോടെ ഉടൻ എഴുന്നേറ്റു; ഭൂമിയിൽ ദണ്ഡവത് പ്രണാമം ചെയ്ത്, ഏകാഗ്രനായി ആ വിഭുവിനെ സ്തുതിച്ചു.
Word by Word
तम्him
तम्:
Karma (कर्म/Object of दृष्ट्वा)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; सर्वनाम
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala (पूर्वकाल/Prior action)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु) + त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)
सहसाsuddenly, quickly
सहसा:
Visheshana (विशेषण/Adverbial qualifier)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
उत्थायhaving risen
उत्थाय:
Purvakala (पूर्वकाल/Prior action)
TypeIndeclinable
Rootउत्-स्था (धातु) + क्त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund); उपसर्गः उत्
जामदग्न्यःJāmadagnya (Paraśurāma)
जामदग्न्यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootजामदग्न्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; गोत्र/पैत्रिक-नाम
मुदान्वितःfilled with joy
मुदान्वितः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of जामदग्न्यः)
TypeAdjective
Rootमुदा + अन्वित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; तृतीया-तत्पुरुषः (मुदया अन्वितः)
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Purvakala (पूर्वकाल/Prior action)
TypeIndeclinable
Rootप्र-नम् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formल्यबन्त अव्यय (gerund); उपसर्गः प्र
दण्डवत्like a staff; prostrate
दण्डवत्:
Visheshana (विशेषण/Adverbial qualifier)
TypeIndeclinable
Rootदण्डवत् (अव्यय/तद्धितान्त)
Formअव्यय; उपमानार्थक क्रियाविशेषण (adverb of manner: ‘like a staff’)
भूमौon the ground
भूमौ:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन
तुष्टावpraised
तुष्टाव:
Kriya (क्रिया/Finite verb)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
प्रयतःself-controlled, attentive
प्रयतः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier of जामदग्न्यः)
TypeAdjective
Rootप्रयत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन
विभुम्the all-pervading Lord
विभुम्:
Karma (कर्म/Object of तुष्टाव)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन