Next Verse

Shloka 1

Agastyopadeśa: Viṣṇupada-stava-sādhanā and Paraśurāma’s Darśana of Hari

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते षट्त्रिंशत्तमो ऽध्यायः // ३६// वसिष्ठ उवाच दृष्ट्वा परशुरामस्तु तदाश्चर्यं महाद्भुतम् / जगाद सर्ववृत्तान्तं मृगयोस्तु यथाश्रुतम्

iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyabhāge tṛtīya upoddhātapāde bhārgavacarite ṣaṭtriṃśattamo 'dhyāyaḥ // 36// vasiṣṭha uvāca dṛṣṭvā paraśurāmastu tadāścaryaṃ mahādbhutam / jagāda sarvavṛttāntaṃ mṛgayostu yathāśrutam

ഇങ്ങനെ ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡ മഹാപുരാണത്തിലെ വായുപ്രോക്ത മധ്യഭാഗം, തൃതീയ ഉപോദ്ധാതപാദം, ഭാർഗവചരിതത്തിലെ മുപ്പത്താറാം അധ്യായം. വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു—പരശുരാമൻ ആ മഹാദ്ഭുത അത്ഭുതം കണ്ടിട്ട്, മാൻദ്വയത്തെക്കുറിച്ച് കേട്ടതുപോലെ മുഴുവൻ വൃത്താന്തവും പറഞ്ഞു.

itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative/ending particle (इति-निपात)
śrī-brahmāṇḍein the Śrī Brahmāṇḍa (Purāṇa)
śrī-brahmāṇḍe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootśrī (प्रातिपदिक) + brahmāṇḍa (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Locative, Singular; title-locative ‘in the venerable Brahmāṇḍa (Purāṇa)’
mahā-purāṇein the great Purāṇa
mahā-purāṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + purāṇa (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Locative, Singular; appositional descriptor
vāyu-proktespoken by Vāyu
vāyu-prokte:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvāyu (प्रातिपदिक) + prokta (प्रातिपदिक; from √vac)
FormNapumsaka, Locative, Singular; tatpuruṣa ‘spoken by Vāyu’ (वायुनोक्ते)
madhya-bhāgein the middle part
madhya-bhāge:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmadhya (प्रातिपदिक) + bhāga (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Singular; ‘in the middle section’
tṛtīyein the third
tṛtīye:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottṛtīya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Singular; ordinal adjective qualifying pāde
upoddhāta-pādein the introductory pāda
upoddhāta-pāde:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootupoddhāta (प्रातिपदिक) + pāda (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Singular; ‘in the introductory section (pāda)’
bhārgava-caritein the Bhārgava episode
bhārgava-carite:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhārgava (प्रातिपदिक) + carita (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Locative, Singular; ‘in the Bhārgava narrative’
ṣaṭ-triṃśattamaḥthirty-sixth
ṣaṭ-triṃśattamaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootṣaṭ-triṃśat (प्रातिपदिक) + -tama (तमप्)
FormMasculine, Nominative, Singular; ordinal ‘thirty-sixth’ qualifying adhyāyaḥ
adhyāyaḥchapter
adhyāyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootadhyāya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
vasiṣṭhaḥVasiṣṭha
vasiṣṭhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvasiṣṭha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच् धातु)
FormLiṭ-lakāra (perfect), 3rd person, Singular; parasmaipada
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (दृश् धातु)
FormKtvā-pratyaya (क्त्वा), absolutive; ‘having seen’
paraśu-rāmaḥParaśurāma
paraśu-rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootparaśu (प्रातिपदिक) + rāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; proper noun; tatpuruṣa ‘Rāma with the axe’
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormVirodha/avadhāraṇa-nipāta (तु)
tadāthen
tadā:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
FormKāla-avyaya
āścaryama wonder
āścaryam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootāścarya (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Accusative, Singular
mahā-adbhutamvery marvelous
mahā-adbhutam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + adbhuta (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Accusative, Singular; karmadhāraya intensifier qualifying āścaryam
jagādatold / spoke
jagāda:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√gad (गद् धातु)
FormLiṭ-lakāra (perfect), 3rd person, Singular; parasmaipada
sarva-vṛttāntamthe entire account
sarva-vṛttāntam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + vṛttānta (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular; ‘the whole account’
mṛgayoḥof the two deer
mṛgayoḥ:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmṛga (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive, Dual; ‘of the two deer’
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormNipāta (emphasis/contrast)
yathā-śrutamas he had heard
yathā-śrutam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय) + śruta (प्रातिपदिक; from √śru)
FormAvyayībhāva compound functioning adverbially; ‘as heard’