Shloka 52
Mṛga–Mṛgī Saṃvāda: Karmakāraṇa and Pūrvajanma-kathana
The Deer and Doe Dialogue on Karma and Past Birth
Devanagari script
मधुपर्कं समानीय शिष्येण मुनिपुङ्गवः / ददौ पप्रच्छ कुशलं तपसश्च कुलस्य च
Transliteration
madhuparkaṃ samānīya śiṣyeṇa munipuṅgavaḥ / dadau papraccha kuśalaṃ tapasaśca kulasya ca
Translation
ശിഷ്യനാൽ മധുപർകം കൊണ്ടുവരുത്തി മുനിശ്രേഷ്ഠൻ അത് നൽകി; തുടർന്ന് തപസ്സിന്റെയും കുലത്തിന്റെയും കുശലം ചോദിച്ചു।
Word by Word
मधुपर्कम्madhuparka offering (honey-mixture hospitality)
मधुपर्कम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमधुपर्क (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
समानीयhaving brought
समानीय:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम्-आ-नी (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having brought’
शिष्येणby/through the disciple
शिष्येण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशिष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
मुनिपुङ्गवःthe foremost of sages
मुनिपुङ्गवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि + पुङ्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘मुनिनां पुङ्गवः’
ददौgave
ददौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
पप्रच्छasked
पप्रच्छ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-छ्/पृच्छ् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
कुशलम्welfare, well-being
कुशलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुशल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
तपसःof the austerity
तपसः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
कुलस्यof the family/lineage
कुलस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)