Shloka 4
Śivaloka–Brahmaloka Varnana
Description of Śivaloka and the Upper Worlds
Devanagari script
तपोवीर्यगती रामः शिवलोकं ददर्श च / उपमानेन रहितं नानाकौतुकसंयुतम्
Transliteration
tapovīryagatī rāmaḥ śivalokaṃ dadarśa ca / upamānena rahitaṃ nānākautukasaṃyutam
Translation
തപസ്സിന്റെയും വീര്യത്തിന്റെയും ഗതിയോടെ രാമൻ ശിവലോകം ദർശിച്ചു. അത് ഉപമകളില്ലാത്തതും നാനാവിധ അത്ഭുതകൗതുകങ്ങളാൽ സമ്പന്നവുമായിരുന്നു.
Word by Word
तपोवीर्यगती(having) austerity, power, and movement/attainment
तपोवीर्यगती:
कर्मविशेषण (object qualifier)
TypeAdjective
Rootतपस् + वीर्य + गति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (तपश्च वीर्यं च गतिश्च) used as epithet (likely of शिवलोकम्)
रामःRāma
रामः:
कर्ता (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
शिवलोकम्Śiva’s world
शिवलोकम्:
कर्म (कर्म)
TypeNoun
Rootशिव + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
ददर्शsaw
ददर्श:
क्रिया (क्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (दर्शने)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
चand
च:
समुच्चय (conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
उपमानेनby comparison
उपमानेन:
करण (instrument; 'by comparison')
TypeNoun
Rootउपमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
रहितम्devoid (of)
रहितम्:
कर्मविशेषण (object qualifier)
TypeAdjective
Rootरहित (कृदन्त; √हा (त्यागे) + क्त, 'devoid of')
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त used adjectivally qualifying शिवलोकम्
नानाvarious
नाना:
विशेषणार्थ (qualifier)
TypeIndeclinable
Rootनाना (अव्यय/विशेषण-प्रयोग)
Formअव्यय; विविधार्थक (various) used as pre-member
कौतुकसंयुतम्endowed with wonders
कौतुकसंयुतम्:
कर्मविशेषण (object qualifier)
TypeAdjective
Rootकौतुक + संयुत (कृदन्त; √युज् (योजने) + सम्, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः (कौतुकैः संयुतम्) qualifying शिवलोकम्