Shloka 58
Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)
Devanagari script
तच्छ्रुत्वा स भृगुः शीघ्रं जलमादाय मन्त्रवित् / संजीविन्या विनया तं सिषेच प्रोच्चरन्निदम्
Transliteration
tacchrutvā sa bhṛguḥ śīghraṃ jalamādāya mantravit / saṃjīvinyā vinayā taṃ siṣeca proccarannidam
Translation
അത് കേട്ട മന്ത്രവിദനായ ഭൃഗു വേഗത്തിൽ ജലം എടുത്ത്, സഞ്ജീവിനി വിദ്യയോടെ അവനെ തളിച്ച് ഇങ്ങനെ ഉച്ചരിച്ചു।
Word by Word
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम (that)
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund): 'having heard'
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
भृगुःBhṛgu
भृगुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण (adverbial accusative): quickly
जलम्water
जलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आदायhaving taken
आदाय:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootआ√दा (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund): 'having taken'
मन्त्र-वित्knower of mantras
मन्त्र-वित्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक) + √विद् (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष: 'मन्त्रान् वेत्ति' (knower of mantras)
संजीविन्याwith the Saṃjīvinī (reviving formula)
संजीविन्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसंजीविनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; (reviving mantra/medicine)
विनयाwith humility
विनया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootविनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; साधन/प्रकार (with humility/gentleness)
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
सिषेचsprinkled/poured (water)
सिषेच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√सिच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
प्रोच्चरन्uttering
प्रोच्चरन्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootप्र+उद्√चर् (धातु)
Formशतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'uttering'
इदम्this (following)
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम (this, i.e., the following)