Shloka 95
Prajāpati-vaṃśānukīrtana — Genealogical Enumeration of Progenitors
Dharma’s Line and the Sādhyas
Devanagari script
न शक्या ईश्वराज्ञातुमैश्वर्येण व्यवस्थिताः / एकत्वात्स त्रिधा भूत्वा संप्रमोहयति प्रजाः
Transliteration
na śakyā īśvarājñātumaiśvaryeṇa vyavasthitāḥ / ekatvātsa tridhā bhūtvā saṃpramohayati prajāḥ
Translation
ഈശ്വരന്റെ ആജ്ഞ അറിയുക ദുഷ്കരം; അവൻ ഐശ്വര്യത്തിൽ സ്ഥാപിതൻ. അവൻ ഒരുവനായിട്ടും ത്രിരൂപമായി പ്രജകളെ മോഹിപ്പിക്കുന്നു।
Word by Word
नnot
न:
अव्यय-सम्बन्ध (negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात; negation
शक्याःare possible/are able
शक्याः:
विधेय (predicate)
TypeAdjective
Rootशक्य (प्रातिपदिक; साध्य)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; predicate adjective; 'possible/able to be'
ईश्वरthe Lord
ईश्वर:
समासाङ्ग (compound member)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रातिपदिक (compound member)
आज्ञातुम्to know
आज्ञातुम्:
प्रयोजन (purpose/complement of शक्याः)
TypeVerb
Rootआ + ज्ञा (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्यय (Infinitive), अव्यय; 'to know'
ऐश्वर्येणby (His) sovereignty/power
ऐश्वर्येण:
करण (instrument/means)
TypeNoun
Rootऐश्वर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; Instrumental singular
व्यवस्थिताःsituated/established
व्यवस्थिताः:
कर्ता (subject; described)
TypeVerb
Rootवि + अव + स्था (धातु)
Formक्त/PPP, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; 'situated/established'
एकत्वात्from/because of oneness
एकत्वात्:
अपादान (source/cause)
TypeNoun
Rootएकत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; Ablative singular; 'from/because of oneness'
सःhe
सः:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
त्रिधाin three ways
त्रिधा:
अव्यय-सम्बन्ध (manner)
TypeIndeclinable
Rootत्रिधा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb of manner)
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
पूर्वकाल-क्रिया (prior action)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वान्त (Gerund/Absolutive), अव्यय; 'having become'
संप्रमोहयतिbewilders/deludes
संप्रमोहयति:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + मुह् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; Parasmaipada; causative sense 'causes to be deluded' (mohayati)
प्रजाःcreatures/people
प्रजाः:
कर्म (object)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; Accusative plural