Shloka 47
Prajāpati-vaṃśānukīrtana — Genealogical Enumeration of Progenitors
Dharma’s Line and the Sādhyas
Devanagari script
वैश्वानरं दक्षिणतो निर्दिष्टमिह तत्त्वतः / अश्विनी कृत्तिका याम्यं नागवीथीति विश्रुता
Transliteration
vaiśvānaraṃ dakṣiṇato nirdiṣṭamiha tattvataḥ / aśvinī kṛttikā yāmyaṃ nāgavīthīti viśrutā
Translation
ഇവിടെ തത്ത്വമായി ദക്ഷിണദിക്കിൽ വൈശ്വാനരൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അശ്വിനി, കൃത്തിക എന്നീ നക്ഷത്രങ്ങൾ യാമ്യ (ദക്ഷിണ) ഭാഗത്ത്; അത് ‘നാഗവീഥി’ എന്നു പ്രസിദ്ധം.
Word by Word
वैश्वानरम्Vaiśvānara (name)
वैश्वानरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवैश्वानर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; नाम (proper name)
दक्षिणतःto the south / from the south side
दक्षिणतः:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb): ‘from/on the south’
निर्दिष्टम्is indicated/assigned
निर्दिष्टम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + दिश् (धातु)
Formकृदन्त—भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
इहhere
इह:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb: ‘here’)
तत्त्वतःtruly / in reality
तत्त्वतः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतत्त्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (adverb: ‘in truth/accurately’)
अश्विनीAśvinī (nakṣatra)
अश्विनी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअश्विनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नक्षत्र-नाम
कृत्तिकाKṛttikā (nakṣatra)
कृत्तिका:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकृत्तिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नक्षत्र-नाम
याम्यम्southern
याम्यम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयाम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (‘southern’)
नाग-वीथीNāgavīthī (the ‘serpent’ path)
नाग-वीथी:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootनाग (प्रातिपदिक) + वीथी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (नागानां वीथी)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/समाप्तिसूचक (quotative particle)
विश्रुताis renowned/known
विश्रुता:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + श्रु (धातु)
Formकृदन्त—भूतकर्मणि/कर्तरि कृदन्त (past participle/क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘well-known’