Previous Verse
Next Verse

Shloka 45

Prajāpati-vaṃśānukīrtana — Genealogical Enumeration of Progenitors

Dharma’s Line and the Sādhyas

कालावस्थास्त्विमास्त्वेते मुहूर्त्ता देवताः स्मृताः / सर्वग्रहाणां त्रीण्येव स्थानानि विहितानि च

kālāvasthāstvimāstvete muhūrttā devatāḥ smṛtāḥ / sarvagrahāṇāṃ trīṇyeva sthānāni vihitāni ca

ഇവയാണ് കാലാവസ്ഥകൾ; ഇവയെ മുഹൂർത്ത-ദേവതകളായി സ്മരിക്കുന്നു. കൂടാതെ സർവ്വഗ്രഹങ്ങൾക്കായി മൂന്നു സ്ഥാനങ്ങൾ മാത്രമേ വിധിച്ചിട്ടുള്ളൂ.

kāla-avasthāḥstates/phases of time
kāla-avasthāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक) + avasthā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); षष्ठी-तत्पुरुष: कालस्य अवस्थाः
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात) expressing contrast/emphasis
imāḥthese
imāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootidam (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); demonstrative used adjectivally
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात)
etethese
ete:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootetad (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); demonstrative used adjectivally (agreeing with muhūrtāḥ)
muhūrtāḥmuhūrtas
muhūrtāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmuhūrta (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन)
devatāḥdeities
devatāḥ:
Pradhāna (प्रधाना/सम्बन्ध—predicate)
TypeNoun
Rootdevatā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); predicate nominative (समानााधिकरण)
smṛtāḥare regarded/remembered
smṛtāḥ:
Kriyā (क्रिया; passive predicate)
TypeAdjective
Root√smṛ (स्मृ धातु) + ta (क्त)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); past passive participle (क्त): ‘are remembered/considered’
sarva-grahāṇāmof all planets/seizers
sarva-grahāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + graha (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (षष्ठी/6), Plural (बहुवचन); tatpuruṣa: सर्वेषां ग्रहाणाम
trīṇithree
trīṇi:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottri (प्रातिपदिक/संख्या)
FormNeuter, Nominative/Accusative (प्रथमा/1 or द्वितीया/2), Plural (बहुवचन); numeral agreeing with sthānāni
evaonly/indeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormEmphatic particle (अवधारण निपात)
sthānāniplaces/positions
sthānāni:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsthāna (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन)
vihitāniare prescribed/assigned
vihitāni:
Kriyā (क्रिया; passive predicate)
TypeAdjective
Rootvi + √dhā (धा धातु) + hita (क्त)
FormNeuter, Nominative (प्रथमा/1), Plural (बहुवचन); past passive participle (क्त): ‘ordained/assigned’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)