Shloka 131
Prajāpati-vaṃśānukīrtana — Genealogical Enumeration of Progenitors
Dharma’s Line and the Sādhyas
Devanagari script
प्राप्नुयाद्विषयांश्चैव पुनश्चोर्द्ध्व तपश्चरेत् / संहरेत पुनः सर्व्वान्सूर्य्यो ज्योतिर्गणानिव
Transliteration
prāpnuyādviṣayāṃścaiva punaścorddhva tapaścaret / saṃhareta punaḥ sarvvānsūryyo jyotirgaṇāniva
Translation
അവൻ വിഷയങ്ങളെയും പ്രാപിച്ചു, പിന്നെ വീണ്ടും ഊർദ്ധ്വമുഖനായി തപസ്സു ചെയ്യും. തുടർന്ന് സൂര്യൻ ജ്യോതിസ്സമൂഹങ്ങളെ സംഹരിക്കുന്നതുപോലെ, എല്ലാം വീണ്ടും സംഹരിക്കും.
Word by Word
प्राप्नुयात्should attain / may obtain
प्राप्नुयात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्राप् (धातु)
Formलोट् (Imperative/विधिलिङ् sense possible), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
विषयान्objects (of sense)
विषयान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविषय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (plural)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्त्यर्थक अव्यय (adverb: again)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
ऊर्ध्वम्upwards
ऊर्ध्वम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूत (adverbial accusative: upwards)
तपःausterity
तपः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (singular)
चरेत्should practice
चरेत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (singular)
संहरेतshould withdraw / gather back
संहरेत:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootसं-हृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (singular)
पुनःagain
पुनः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्त्यर्थक अव्यय (adverb)
सर्वान्all
सर्वान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (plural)
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (singular)
ज्योतिः-गणान्groups of lights
ज्योतिः-गणान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष समास (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘lights’ + ‘groups’), पुंलिङ्ग (masculine) ‘गण’, द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (plural)
इवlike
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमार्थक अव्यय (particle of comparison)