Shloka 117
Prajāpati-vaṃśānukīrtana — Genealogical Enumeration of Progenitors
Dharma’s Line and the Sādhyas
Devanagari script
वैकुण्ठो नामतो जज्ञे विधूतरजसैः सह / मरीचात्कश्यपाद्विष्णुरदित्यां संबभूव ह
Transliteration
vaikuṇṭho nāmato jajñe vidhūtarajasaiḥ saha / marīcātkaśyapādviṣṇuradityāṃ saṃbabhūva ha
Translation
അവൻ ‘വൈകുണ്ഠൻ’ എന്ന നാമത്തോടെ, രജസ്സു നീങ്ങിയ ദേവഗണങ്ങളോടുകൂടെ ജനിച്ചു. മരീചിവംശീയനായ കശ്യപനാൽ വിഷ്ണു അദിതിയുടെ ഗർഭത്തിൽ അവതരിച്ചു.
Word by Word
वैकुण्ठःVaikuṇṭha
वैकुण्ठः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवैकुण्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
नामतःby name
नामतः:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootनामतः (अव्यय)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) = 'by name/as to name'
जज्ञेwas born/arose
जज्ञे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
विधूत-रजसैःwith those whose rajas was shaken off (pure ones)
विधूत-रजसैः:
Sahakari/Saha (सह/सहकारी)
TypeAdjective
Rootविधूत (कृदन्त; वि+धू धातु) + रजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-समासार्थ: 'विधूतं रजः येषाम्' (purified of rajas)
सहwith
सह:
Sambandha (सम्बन्ध/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक-उपसर्ग/निपात (with)
मरीचात्from Marīci
मरीचात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootमरीचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
कश्यपात्from Kaśyapa
कश्यपात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootकश्यप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अदित्याम्in Aditi (as mother/womb)
अदित्याम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअदिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
सम्बभूवcame into being/was born
सम्बभूव:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद; उपसर्ग: सम्
ह(indeed/for emphasis)
ह:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय; पदपूरण/स्मरणार्थक-निपात